MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ORTAÖĞRETİM KURUMLARI YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1– (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel örgün ortaöğretim kurumlarında eğitim, öğretim, yönetim ve işleyişe ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2– (1) Bu Yönetmelik, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel örgün ortaöğretim kurumlarının eğitim, öğretim, yönetim ve işleyişine ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3– (Değişik:RG-16/9/2017-30182)
(1) (Değişik:RG-1/9/2018-30522) Bu Yönetmelik, 5/1/1961 tarihli ve 222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu, 14/6/1973 tarihli ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu, 17/3/1981 tarihli ve 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 25/4/2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu, 30/5/1997 tarihli ve 573 sayılı Özel Eğitim Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 301 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4– (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Alan: Ortaöğretim kurumlarında ortak özelliklere sahip birden fazla meslek dalını içeren; bilgi, beceri, tutum, davranış ve istihdam imkânı sağlayan programların her birini,
b) Atölye: Mesleki ve teknik eğitim programlarının gerektirdiği uygulamalı derslerde bilgi, beceri ve davranışların kazandırılması amacıyla sağlık ve güvenlik koşulları da dikkate alınarak gerekli donatımı yapılmış eğitim, öğretim, uygulama ve üretim yapılan ortamı,
c) Bakanlık: Millî Eğitim Bakanlığını,
ç) (Değişik:RG-5/9/2019-30879) Bilişim araçları: Ses ve görüntü kaydı yapma özelliği olan cep telefonu, kamera, tablet, bilgisayar, akıllı saat ve benzeri araçları,
d) (Değişik:RG-2/9/2020-31232) Çerçeve öğretim programı: Bir meslek alanında ve/veya dalında modüler yapıda hazırlanan öğretim programının tanıtımı ve uygulanmasıyla ilgili açıklamaları, haftalık ders çizelgelerini, programda yer alan dersleri, dersleri oluşturan modülleri/öğrenme birimlerini ve kazanımlar ile sertifikaları gösteren program yapısını,
e) Dal: Mesleki ve teknik ortaöğretim programlarında uygulanan bir alan altında belirli konularda uzmanlaşmaya yönelik bilgi, beceri, tutum, davranış gerektiren ve istihdam imkânı sağlayan işkollarından her birini,
f) Ders yılı: Derslerin başladığı tarihten kesildiği tarihe kadar geçen süreyi,
g) Dönem: Ders yılının başladığı tarihten yarıyıl tatiline, yarıyıl tatili bitiminden ders kesimine kadar geçen süreyi,
ğ) Eğitim kampüsü: Değişik tür ve derecedeki birden fazla okul ve kurumuyla bunlara bağlı pansiyon, yatakhane, yemekhane, kütüphane, spor alanları, rehberlik ve sağlık ünitesi, konferans salonu, çok amaçlı salon ve benzeri yerleri içerisinde bulunduran alanı,
h) e-Okul: Eğitim, öğretim ve yönetimle ilgili iş ve işlemlerin elektronik ortamda yürütüldüğü ve bilgilerin muhafaza edildiği sistemi,
ı) Geçiş: Öğrencilerin farklı program, tür, alan, dal veya ortaöğretim kurumları arasında yapılan değişikliği,
i) (Değişik:RG-5/9/2019-30879) Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim: Özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin her tür ve kademede diğer bireylerle karşılıklı etkileşim içinde bulunmalarını ve eğitim amaçlarını en üst düzeyde gerçekleştirmelerini sağlamak amacıyla, bu bireylere destek eğitim hizmetleri de sağlanarak akranlarıyla birlikte tam zamanlı ya da özel eğitim sınıflarında yarı zamanlı olarak verilen eğitimi,
j) Laboratuvar: Derslerle ilgili iş, işlem, deney, gözlem, inceleme, araştırma, geliştirme ve benzeri uygulamaların yapılması amacıyla sağlık ve güvenlik koşulları da dikkate alınarak gerekli donanıma sahip eğitim ve öğretim laboratuvarı ile mesleki ve teknik eğitimde uygulama ve üretim yapılan ortamı,
k) Modül: Bir meslek alanının öğretim programında kendi içinde bir bütün, tek başına öğretilebilir/öğrenilebilir içeriğe sahip olan, kendi alanındaki diğer program birimleriyle bütünleşerek daha geniş mesleki işlevler grubu oluşturma özelliği gösteren, gerektiğinde bir sertifikayla belgelendirilerek istihdam yeterliliği kazandıran program birimini,
l) Nakil: Aynı tür program, alan veya dalda öğrenim gören öğrencilerin ortaöğretim kurumları arasında yer değişikliğini,
m) Ortaöğretim Kurumu: Ortaokul veya imam-hatip ortaokulundan sonra (Ek ibare:RG-1/9/2018-30522) hazırlık sınıfları hariç dört yıllık eğitim ve öğretim veren, resmî ve özel örgün eğitim okul ve kurumlarının her birini,
n) Ödül: Öğrencilerin kendilerinden beklenen davranışları göstermeleri, kurallara uymaları, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlere aktif olarak katılmaları ve derslerdeki başarılarına göre teşvik edilmesini,
o) (Değişik:RG-26/3/2017-30019) Öğrenci: Ortaöğretim kurumlarında örgün eğitim görenler ile mesleki eğitim merkezlerinde kalfalık ve ustalık eğitimi görenleri,
ö) Öğrenme Kazanımları: Herhangi bir öğrenme sürecinin tamamlanmasından sonra bireyin sahip olduğu bilgi, beceri ve yetkinlikleri,
p)(Değişik:RG-13/9/2014-29118) Öğretim yılı/eğitim ve öğretim yılı: Ders yılının başladığı tarihten ertesi ders yılının başladığı tarihe kadar geçen süreyi,
r) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) Ölçme araçları: Öğrencilerin bilgi, beceri, tutum, davranış ve kazanımlarının ölçülmesinde başvurulacak yazılı ve uygulamalı sınavlar ve/veya e-sınavlar ile performans çalışması, proje, ürün veya (Değişik ibare:RG-22/2/2025-32821) öğrenci gelişim dosyasını,
s) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) Performans çalışması: Dersin öğretim programında öngörülen eleştirel düşünme, problem çözme, okuduğunu anlama, yaratıcılığını kullanma ve araştırma sonucu elde edilen kazanımların yazılı, sözlü ve/veya uygulamalı olarak paylaşılmasına yönelik ders öğretmeninin gözetiminde yapılan bireysel veya grup çalışmasını,
ş) Proje: Öğrencilerin istekleri doğrultusunda belirlenen bir konuda inceleme, araştırma ve yorum yapma; yeni bilgilere ulaşma, özgün düşünce üretme ve çıkarımlar sonucunda bir ürün ortaya koymak amacıyla ders öğretmeni rehberliğinde bireysel veya grup hâlinde yaptıkları çalışmayı,
t) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) Sınav analizi: Sınav sonuçlarının soru, öğrenci, şube ve sınıf bazında; merkezi sınav yapılması hâlinde ilçe, il ve ülke bazında ayrıntılı olarak değerlendirilmesini,
u) (Mülga:RG-13/9/2014-29118)
ü)(Değişik:RG-13/9/2014-29118) Yeterlilik sınavı: Hazırlık sınıfı bulunan ortaöğretim kurumlarında öğrencilerin (Değişik ibare:RG-15/11/2022-32014) Hazırlık Sınıfı Türk Dili ve Edebiyatı ve birinci yabancı dil derslerinde yeterliliklerinin belirlenmesi amacıyla yapılan yazılı ve uygulamalı sınavı,
v) (Değişik:RG-5/9/2019-30879) Yüz yüze eğitim: İşletmelerde meslek eğitimi ve staj kapsamında yapılan ders görevleri (Değişik ibare:RG-22/2/2025-32821) hariç olmak üzere öğretim programlarında öngörülen teorik ve uygulamalı derslerin eğitiminin; derslik, spor alanları, spor salonları, atölye, laboratuvar, işletmelerin eğitim birimi gibi eğitim ortamlarında öğretmen gözetiminde yapılan eğitimi,
y) Zümre öğretmenler kurulu: Aynı dersi okutan öğretmenlerle varsa diğer eğitici personelden oluşan kurulu,
z) (Ek:RG-26/3/2017-30019) Mesleki eğitim merkezi: Kalfalık ve ustalık eğitimi ile mesleki ve teknik kurs programlarının uygulandığı eğitim kurumunu,
aa) (Ek:RG-26/3/2017-30019) (Mülga:RG-1/9/2018-30522)
bb) (Ek:RG-26/3/2017-30019)Önceki öğrenme: Bireylerin örgün, yaygın ve/veya serbest öğrenme yoluyla edinmiş olduğu öğrenme kazanımlarını,
cc) (Ek:RG-16/9/2017-30182) Destek eğitim odası: Tam zamanlı (Değişik ibare:RG-5/9/2019-30879) kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam eden öğrenciler ile özel yetenekli öğrencilere ihtiyaç duydukları alanlarda destek eğitim hizmetleri verilmesi için düzenlenmiş ortamı,
çç) (Ek:RG-16/9/2017-30182) İş sağlığı ve güvenliği: İşyerlerinde işlerin yürütülmesi sırasında, çeşitli nedenlerden kaynaklanan sağlığa zarar verebilecek koşullardan korunmak amacıyla yapılan sistemli ve bilimsel çalışmaları,
dd) (Ek:RG-16/9/2017-30182) (Değişik ibare:RG-5/9/2019-30879) Kaynaştırma/Bütünleştirme yoluyla eğitim uygulamaları: Özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin her tür ve kademede diğer bireylerle karşılıklı etkileşim içinde bulunmalarını ve eğitim amaçlarını en üst düzeyde gerçekleştirmelerini sağlamak amacıyla bu bireylere destek eğitim hizmetleri de sunularak akranlarıyla birlikte tam zamanlı ya da özel eğitim sınıflarında yarı zamanlı olarak verilen eğitimi,
ee) (Ek:RG-16/9/2017-30182) Kurum: Millî Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki okul, merkez, pansiyon, uygulama oteli, öğretmen akademisi ve hizmetiçi eğitim enstitüsü, olgunlaşma enstitüsü ile sosyal tesisleri,
ff) (Ek:RG-16/9/2017-30182) Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumu: Mesleki ve teknik Anadolu lisesi, mesleki ve teknik eğitim merkezi, çok programlı Anadolu lisesi, özel eğitim meslek lisesi ile mesleki eğitim merkezini,
gg) (Ek:RG-16/9/2017-30182) Özel eğitim sınıfı: Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında durumları ayrı bir sınıfta eğitim görmeyi gerektiren özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için özel eğitim programı uygulamak üzere açılan sınıfları,
ğğ) (Ek:RG-14/2/2018-30332) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) Merkezi sınav: Sınavla öğrenci alan ortaöğretim kurumlarına öğrenci yerleştirme amacıyla Bakanlıkça yapılan sınavı,
hh) (Ek:RG-14/2/2018-30332) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) Merkezi sınav puanı: Sınavla öğrenci alan ortaöğretim kurumlarına öğrenci yerleştirmede kullanılan Bakanlıkça yapılan sınav puanını,
ıı) (Değişik:RG-22/2/2025-32821) Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul: Her yıl merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul Bakanlık tespit komisyonunca uygun görülerek Bakan onayı ile belirlenen, Ortaöğretime Geçiş, Tercih ve Yerleştirme Kılavuzu kapsamında yayımlanan okul/program/alanları,
ii) (Ek:RG-14/2/2018-30332) Ortaokul başarı puanı (OBP): Ortaokulun 6, 7 ve 8. sınıf seviyesinde alınan yılsonu başarı puanlarının aritmetik ortalamasını,
jj) (Ek:RG-14/2/2018-30332) Ortaöğretim kayıt alanı: Eğitimde süreklilik ve coğrafi bütünlük esasına dayalı olarak öğrenci sayısı, okul türü, kontenjan ve donanımları göz önünde bulundurularak il/ilçe millî eğitim müdürlüğünce ortaokul ve liselerin birbirleri ile eşleştirildiği ve tercihe bağlı olarak kayıt yapılabilecek farklı ortaöğretim kurumlarından oluşturulan alanı,
kk) (Mülga:RG-22/2/2025-32821)
ll) (Ek:RG-1/9/2018-30522) e-Mesem: Mesleki eğitim merkezi programı uygulayan okul/kurumların eğitim, öğretim ve yönetimle ilgili iş ve işlemlerin elektronik ortamda yürütüldüğü ve bilgilerin muhafaza edildiği sistemi,
mm) (Ek:RG-1/9/2018-30522) İzleme araştırması: Öğrencilerin öğrenme eksikliklerini ortaya koymak için yapılan ölçme çalışmaları ile bu çalışmaların yanında anketlerin de uygulanmasını,
nn) (Ek:RG-5/9/2019-30879) Araştırma, Geliştirme, Eğitim ve Uygulama Merkezi (ARGEM): İlköğretim ve ortaöğretim düzeyinde Bakanlıkça belirlenen özel öğretim programları kapsamında eğitim ve öğretim faaliyetleri sürdüren, özel yetenekli öğrencilere tam zamanlı ve yatılı eğitim hizmeti sunan merkezi,
oo) (Ek:RG-5/9/2019-30879) Eğitim ortamı: Eğitim kurumu ile kuruma bağlı sosyal tesis, alan, pansiyon ve benzeri eklentiler ile ders işlenen ortamları,
öö) (Ek:RG-5/9/2019-30879) (Değişik ibare:RG-22/2/2025-32821) Öğrenci gelişim dosyası: Öğrencilerin ilgi, yetenek ve becerilerinin gelişimsel olarak izlenmesi, değerlendirilmesi ve yönlendirilmesi amacıyla okul içi ve okul dışındaki çalışmalar ile eğitim içerikli diğer faaliyetlere ilişkin belgelerin işlendiği elektronik ortamda tutulan dosyayı,
pp) (Ek:RG-5/9/2019-30879) Yerleşim yeri: Eğitim kurumunun bulunduğu köy, belde, ilçe ve merkez ilçe merkezi ile büyükşehir statüsündeki illerin her bir ilçe merkezi ve bağımsız mahallelerini,
rr) (Ek:RG-2/9/2020-31232) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) Danışma kurulu: Ortaöğretim kurumlarında okul yönetimine rehberlik yapmak üzere oluşturulan kurulu,
ss) (Ek:RG-2/9/2020-31232) Eğitim kurumu: Bu Yönetmelik kapsamındaki okulları/kurumları,
şş) (Ek:RG-2/9/2020-31232) Proje koordinatörü: Ulusal ve/veya uluslararası proje yönetim tecrübesine ve proje döngüsü yönetimi ve uygulama bilgisine sahip, görüş ve düşüncesine başvurulacak alanda proje çalışmaları yürütmüş olan kişiyi,
tt) (Ek:RG-2/9/2020-31232) Proje uzmanı: Ulusal ve/veya uluslararası projede görev almış ve proje döngüsü yönetimi ve uygulama bilgisine sahip, görüş ve düşüncesine başvurulacak alanda nitelikli uzmanlık deneyimi olan kişiyi,
uu) (Ek:RG-2/9/2020-31232) Protokol: Yürütülen projenin/çalışmanın özelliğine göre, Bakanlık/il millî eğitim müdürlüğü veya Bakanlık/il millî eğitim müdürlüğünün uygun bulması üzerine eğitim kurumu müdürlüğü ile ilgili taraflar arasında yapılan yazılı sözleşmeyi,
üü) (Ek:RG-2/9/2020-31232) Sektör temsilcisi: Mesleki ve teknik eğitim kurumlarında eğitimi yapılan alan/dal ile ilgili faaliyet gösteren ve eğitim kurumu ile öğrencilerin staj ve beceri eğitimleri veya eğitim ve öğretimin geliştirilmesine ilişkin diğer konularda iş birliği içinde olan kamu veya özel kuruluşlar ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları veya bunlara bağlı oda ve borsaları temsil eden kişiyi,
vv) (Ek:RG-2/9/2020-31232) Sertifika: Mesleki ve teknik Anadolu liselerine ait çerçeve öğretim programında belirlenen seçmeli meslek dersinin/derslerinin başarılması ile alınan belgeyi,
yy) (Ek:RG-2/9/2020-31232) Uluslararası program: Uluslararası Bakalorya Programı, İleri Düzey Yerleştirme Programı, Uluslararası Genel Ortaöğretim Sertifika Programı ve benzeri nitelikteki uluslararası öğretim programlarını,
zz) (Ek:RG-8/9/2023-32303) Sosyal sorumluluk programı: Öğrencilerin ortaöğretim süresince yapacakları sosyal sorumluluk çalışmaları ile topluma hizmet faaliyetlerini kapsayan programı,
aaa) (Ek: RG-22/2/2025-32821) Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul il değerlendirme komisyonu: Merkezi sınav puanıyla öğrenci alacak okulların adaylık süreçlerini incelemek ve değerlendirmek için oluşturulan komisyonu,
bbb) (Ek: RG-22/2/2025-32821) Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul il teklif komisyonu: Merkezi sınav puanıyla öğrenci alacak aday okulların listesini oluşturarak Bakanlığın ilgili birimine gönderen komisyonu,
ccc) (Ek: RG-22/2/2025-32821) Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul Bakanlık tespit komisyonu: Valiliklerce merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul kapsamına alınması teklif edilen okulların uygun olanlarını tespit ederek Bakan onayına sunmak üzere ilgili genel müdürlüklerce kurulan komisyonları,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İlkeler, Ortaöğretim Kurumlarının Kuruluşu ve Amaçları
İlkeler
MADDE 5– (1) Ortaöğretim kurumları işlevlerini Türk millî eğitiminin genel ve özel amaç ile temel ilkeleri doğrultusunda, evrensel hukuka, demokrasi ve insan haklarına uygun; öğrenci merkezli, aktif öğrenme ve demokratik kurum kültürü anlayışıyla yerine getirir.
Ortaöğretim kurumlarının kuruluşu
MADDE 6– (1) Ortaöğretim kurumları, ortaokul veya imam-hatip ortaokulu üzerine öğrenim süresi dört yıl olan yatılı ve/veya gündüzlü olarak eğitim ve öğretim veren kurumlardır.
(2) Bu kurumlar;
a) (Değişik:RG-21/6/2014-29037) Fen liseleri, sosyal bilimler liseleri, Anadolu liseleri, güzel sanatlar liseleri ve spor liseleri,
b) (Değişik:RG-13/9/2014-29118) Anadolu imam hatip liseleri,
c) (Değişik:RG-16/9/2017-30182) Mesleki ve teknik Anadolu liseleri, mesleki ve teknik eğitim merkezleri, çok programlı Anadolu liseleri, özel eğitim meslek liseleri ile mesleki eğitim merkezlerinden,
ç) (Ek:RG-1/9/2018-30522) Eğitim kampüslerinden,
d) (Ek:RG-5/9/2019-30879) Bünyesinde özel ortaöğretim programı uygulanan ARGEM’den,
oluşur.
(3) (Değişik:RG-2/9/2020-31232) Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan ortaöğretim kurumlarından Bakanlıkça uygun görülenlerde her yıl belirlenen kontenjanın tamamını ya da bir kısmını kapsayacak şekilde hazırlık sınıfı açılabilir.
(4) Ortaöğretim kurumlarının açılması, kapatılması ve ad verilmesine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
(5) (Ek: RG-22/2/2025-32821) İkinci fıkranın (c) bendinde belirtilen mesleki ve teknik Anadolu liseleri ve mesleki eğitim merkezleri, Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda bölge okulu, ihtisas okulu, sektör içi ve sektöre entegre okul olarak belirlenebilir. Sektöre entegre okullarda hazırlık, 9 uncu ve 10 uncu sınıflarını diğer okullarda tamamlayan öğrencilere nakil veya geçiş yoluyla 11 inci sınıftan itibaren eğitim verilebilir.
Ortaöğretim kurumlarının amaçları
MADDE 7– (1) Ortaöğretim kurumları;
a) Öğrencileri bedenî, zihnî, ahlâkî, manevî, sosyal ve kültürel nitelikler yönünden geliştirmeyi, demokrasi ve insan haklarına saygılı olmayı, çağımızın gerektirdiği bilgi ve becerilerle donatarak geleceğe hazırlamayı,
b) Öğrencileri ortaöğretim düzeyinde ortak bir genel kültür vererek yükseköğretime, mesleğe, hayata ve iş alanlarına hazırlamayı,
c) Eğitim ve istihdam ilişkilerinin Bakanlık ilke ve politikalarına uygun olarak sağlıklı, dengeli ve dinamik bir yapıya kavuşturulmasını,
ç) Öğrencilerin öz güven, öz denetim ve sorumluluk duygularının geliştirilmesini,
d) Öğrencilere çalışma ve dayanışma alışkanlığı kazandırmayı,
e)Öğrencilere yaratıcı ve eleştirel düşünme becerisi kazandırmayı,
f) Öğrencilerin dünyadaki gelişme ve değişmeleri izleyebilecek düzeyde yabancı dil öğrenebilmelerini,
g) Öğrencilerin bilgi ve becerilerini kullanarak proje geliştirerek bilgi üretebilmelerini,
ğ) Teknolojiden yararlanarak nitelikli eğitim verilmesini,
h) Hayat boyu öğrenmenin bireylere benimsetilmesini,
ı) Eğitim, üretim ve hizmette uluslararası standartlara uyulmasını ve belgelendirmenin özendirilmesini
i) (Ek:RG-8/9/2023-32303) Öğrencilerin araştırma, geliştirme ve tasarım konularında bilgi ve becerilerinin geliştirilmesini,
amaçlar.
(2) Ayrıca:
a) Fen liseleri, fen ve matematik alanlarında; sosyal bilimler liseleri, edebiyat ve sosyal bilimler alanlarında öğrencilerin bilim insanı olarak yetiştirilmelerine kaynaklık etmeyi,
b) (Mülga:RG-21/6/2014-29037)
c) Güzel sanatlar liseleri, öğrencilere güzel sanatlarla ilgili temel bilgi ve beceriler kazandırmayı ve güzel sanatlar alanında nitelikli insan yetiştirilmesine kaynaklık etmeyi,
ç) Spor liseleri, öğrencilere beden eğitimi ve spor alanında temel bilgi ve beceriler kazandırmayı, beden eğitimi ve spor alanında nitelikli insan yetiştirilmesine kaynaklık etmeyi,
d) (Değişik:RG-26/3/2017-30019) Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında;
1) (Değişik:RG-16/9/2017-30182) Sanayi, ticaret, tekstil, inşaat, turizm, kimya, tarım, sağlık ve benzeri alanlarda ulusal ve uluslararası standartlar ve sınıflamalara, ulusal yeterliklere ve mevzuata dayalı olarak işgücü piyasasının ihtiyaç duyduğu nitelikte işgücünün yetiştirilmesi, mesleki bilgi ve becerilerin güncellenmesi ve uygulanan programlarla girişimcilik bilinci, meslek ahlâkı, iş sağlığı ve güvenliği, sosyal ve çevresel sorumluluk bilinci ile iş alışkanlığı kazandırılarak istihdama hazırlanmasını,
2) Önceki öğrenmelerin tanınması, mesleki eğitim belgelerinin denkliği ve belgelendirilmesini,
e) (Değişik:RG-13/9/2014-29118) Anadolu imam hatip liselerinde; imamlık, hatiplik ve Kur’an kursu öğreticiliği gibi dinî hizmetlerin yerine getirilmesine kaynaklık edecek gerekli bilgi ve becerilerin kazandırılmasını
f) (Ek:RG-5/9/2019-30879) Bünyesinde özel ortaöğretim programı uygulanan ARGEM, özel yetenekli öğrencilerin eğitim ihtiyaçları, yeterlilikleri, ilgi ve yetenekleri doğrultusunda kapasitelerini en üst düzeyde kullanmaları ve üst öğrenime, meslek hayatına ve toplumsal yaşama hazırlanmalarını,
amaçlar.
İKİNCİ KISIM
Eğitim ve öğretim
BİRİNCİ BÖLÜM
Eğitim ve Öğretim Etkinlikleri, Ders Süresi ve Günlük Çalışma Saatleri
Eğitim ve öğretim etkinlikleri
MADDE 8– (1) Eğitim ve öğretim etkinlikleri;
a) Uygulanan program tür ve içeriklerine uygun olarak yürütülür.
b) Bilimsel düşünme becerilerine sahip, öğrenmeyi öğrenen, üretken, bilgiye ulaşabilen, iletişim kurabilen, bilişim teknolojilerini kullanabilen, eğitim sürecine aktif olarak katılan, millî, insanî ve evrensel değerleri benimsemiş öğrenciler yetiştirecek biçimde yapılandırılır.
c) Okul, işletme ve/veya programların özelliğine uygun mekânlarda yürütülür.
(2) Yabancı dil, Kur’an-ı Kerim ve meslek derslerinde şube ve grup oluşturulurken okulların, programların ve derslerin özelliklerinin yanı sıra öğrenci seviyeleri de dikkate alınır.
(3) (Değişik:RG-16/9/2017-30182) Özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler, bireysel farklılıkları ve yeterlilikleri, ilgi, istek ve yetenekleri ile gelişim özellikleri dikkate alınarak yaşam becerilerini geliştirmek ve öğrenme ihtiyaçlarını karşılamak üzere ortaöğretim kurumlarında öğrenimlerini sürdürürler.
(4) Öğrencilerin ilgi, istek ve yetenekleriyle ortaöğretim kurumlarının özelliklerine göre öğretmen gözetiminde bireysel veya gruba yönelik alan uygulamaları, etkinlikler ve serbest çalışmalar yapılır. Bu kapsamda spor salonu, spor sahası, müzik odası, atölye, laboratuvar, kütüphane, konferans salonu ve diğer uygulama mekânlarından öğrencilerin yararlanmaları için okul yönetimlerince gerekli tedbirler alınır. Ortaöğretim kurumlarında hangi uygulamalara ve etkinliklere yer verileceğine okul, çevre ve uygulanan programların özelliğine göre zümre öğretmenler kurulunun önerisi doğrultusunda okul yönetimince karar verilir.
(5) (Ek:RG-14/2/2018-30332) Ortaöğretim kurumlarında, destekleme ve yetiştirme kursları açılabilir. Bu kurslarla ilgili usul ve esaslar, Bakanlıkça belirlenir.
Ders süresi ve günlük çalışma saatleri
MADDE 9– (1) (Değişik:RG-13/9/2014-29118) Ortaöğretim kurumlarında bir ders saati süresi 40 dakikadır. Dersler arasındaki dinlenme süreleri okul yönetimlerince belirlenir. Derslerin başlama, bitiş ve öğle arası dinlenme süreleri il çalışma takvimine uygun olarak okul müdürünün başkanlığında (Değişik ibare:RG-5/9/2019-30879) okul zümre başkanlarından oluşan komisyon tarafından ortaöğretim kurumunun özellikleri, uygulanan programlar ile çevre ve ulaşım şartları dikkate alınarak belirlenir. Dersler arasındaki dinlenme süresi 10 dakikadan, öğle arası dinlenme süresi ise 45 dakikadan az olamaz. Ancak ikili öğretim yapan okullarda bu süreler daha kısa belirlenebilir.
(2) Dersler, zümre öğretmenler kurulunun önerisi ve okul müdürünün onayı ile blok olarak da yapılabilir. Ancak her blok ders, iki ders saati süresiyle sınırlıdır.
(3) (Değişik:RG-28/10/2016-29871) Mesleki ve teknik ortaöğretim programlarında bir ders saati, mesleki alan uygulamalarına ilişkin derslerin eğitiminin okul/kurumun atölye ve laboratuvarlarında yapılması hâlinde 40 dakika, işletmelerde yapılması durumunda ise 60 dakikadır. Okulda veya işletmede yapılan staj süresi 60 dakika üzerinden değerlendirilir.
(4) (Değişik:RG-28/10/2016-29871) İşletmelerdeki mesleki eğitimin gündüz yapılması esastır. Ancak 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununun 73 üncü maddesine göre sanayiye ait işlerin dışındaki diğer sektörlerde mesleki eğitim, sektörün ve program türünün özelliği ile iklim şartları ve yılın belli zamanlarında çalışan işletmeler dikkate alınarak il istihdam ve mesleki eğitim kurulunun kararıyla günde 8 saati ve saat 22:00’yi geçmemek üzere gece de yapılabilir. (Ek cümle:RG-16/9/2017-30182) Ayrıca yoğunlaştırılmış eğitim programına göre işletmelerde mesleki eğitim haftalık azami çalışma saatini geçmemek şartıyla velinin veya reşit ise öğrencinin isteği doğrultusunda haftada 6 gün olarak da planlanabilir.
(5) (Ek:RG-13/9/2014-29118) Anadolu imam hatip liselerinde eğitim ve öğretim yılı süresince; imamlık, hatiplik, vaizlik, müezzinlik, kur’an kursu öğreticiliği ve benzeri mesleki uygulamaya yönelik eğitimler ilgili kurumlarla iş birliği içerisinde yürütülür.
İKİNCİ BÖLÜM
Öğretim Programları, Dersler,
Ders Kitapları, Eğitim ve Öğretim Materyalleri
Öğretim programları
MADDE 10– (1) (Değişik:RG-2/9/2020-31232) Ortaöğretim kurumlarında;
a) Yükseköğretime, hem mesleğe hem yükseköğretime, hayata, iş alanlarına hazırlayan ve Bakanlıkça uygun görülen ders çizelgeleriyle öğretim programları uygulanır. Ortaöğretim kurumlarının özelliğine göre hangi derslere ağırlık verileceği haftalık ders çizelgesinde ve program açıklamalarında belirtilir.
b) Öğretim programları, öğrencilerin ilgi, istek ve yetenekleri yanında bireysel farklılıklarına ve yönelecekleri alanın özelliklerine, okul ve program türlerine uygun olarak ortak dersler, (Mülga ibare:RG-8/9/2023-32303) meslek/alan ve dal dersleri, seçmeli dersler ve seçmeli meslek derslerinden oluşur.
c) Ortak dersler, her öğrencinin ortaöğretim kurumunu bitirinceye kadar aldığı, asgarî ortak bir genel kültür veren, toplum sorunlarına duyarlı, yurdun ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınmasına katkıda bulunma bilincini ve gücünü kazandırmayı amaçlayan ve yükseköğretim programlarına hazırlayan derslerdir.
ç) Meslek/alan ve dal dersleri, öğrenciyi hedeflediği yükseköğretim programlarına ve/veya mesleğe, iş alanlarına yönelten ve bu yönde gelişme imkânı sağlayan derslerdir.
d) Seçmeli dersler, öğrencilerin hedefledikleri ve yöneldikleri alanda gelişmelerine veya ilgi ve istekleri doğrultusunda çeşitli programlarda ilerlemelerine, kişisel yeteneklerini geliştirmelerine imkân sağlayan derslerdir.
e) Uygun ortamın ve öğretmenin bulunması hâlinde, eğitim bölgesi müdürler kurulunca uygun görülecek ortaöğretim kurumlarında öğrencileri girişimcilik ve üretkenliğe yöneltecek, çevrenin ihtiyaç ve özelliklerine uygun yeni seçmeli dersler öğretim kapsamına alınabilir. Bu gibi derslerin öğretim programı ve öğretim materyalleri eğitim bölgesindeki zümre öğretmenlerince hazırlanır ve il millî eğitim müdürünün onayıyla uygulamaya konur. İlk defa uygulamaya konulacak öğretim programlarının bir örneği Bakanlığın ilgili birimine gönderilir.
f) Tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam eden özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler kayıtlı bulundukları okulda uygulanan eğitim programını takip ederler. Öğrencilerin takip ettikleri programlar temel alınarak bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) hazırlanması ve bu okullarda bireyselleştirilmiş eğitim programı geliştirme birimi oluşturulması zorunludur. Konuya ilişkin iş ve işlemler 7/7/2018 tarihli ve 30471 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülür. Ancak öğrencilerin başarıları, bu Yönetmeliğin sınıf geçme ve sınavlarla ilgili hükümlerine göre belirlenir. Özel eğitim sınıflarında eğitimlerine devam eden öğrenciler ile ilgili iş ve işlemler Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğinin ilgili hükümleri doğrultusunda yürütülür.
g) (Mülga:RG-8/9/2023-32303)
ğ) Seçmeli meslek dersleri, öğrencilerin hedefledikleri ve yöneldikleri alanda gelişmelerine veya ilgi ve istekleri doğrultusunda çeşitli programlarda ilerlemelerine, kişisel yeteneklerini geliştirmelerine, alanlarında/dallarında sertifika almalarına imkân sağlayan derslerdir.
h) Özel program ve proje uygulayan mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında bölgesel ve sektörel özellikler dikkate alınarak Bakanlıkça farklı öğretim programları uygulanabilir.
ı) Derslerin öğretimi Türkçe yapılır. Ancak merkezi sınav puanı ile öğrenci alan ve önünde hazırlık sınıfı bulunan ortaöğretim kurumlarında matematik ve fen bilimleri grubu derslerini birinci yabancı dille okutabilecek öğretmen bulunması ve en az 10 öğrencinin talep etmesi hâlinde bu derslerin öğretimi birinci yabancı dille de yapılabilir. Özel öğretim kurumlarında ve Uluslararası Program uygulayan okullarda bu sayı aranmaz. Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında meslek dersleri protokol ve projeler kapsamında yabancı dille yapılabilir.
i) Şartları uygun olan ortaöğretim kurumlarında Uluslararası Program uygulamasına yer verilebilir. Bu programa katılan öğrenciler için Türkçe okutulacak dersler hariç diğer dersler, programın gerektirdiği yabancı dille okutulur. Uluslararası Programın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanan Yönerge ile belirlenir.
(2) 9 uncu sınıf öncesi hazırlık sınıfı öğretim programlarında aşağıdaki esaslara uyulur.
a) Yabancı dil dersinde öğrencilere dinleme, konuşma, okuma, yazma becerileri yönünden yabancı dil programında belirlenen kazanımlara uygun olarak eğitim verilir. Haftalık ders çizelgesinde belirtilen ders saatinin becerilere göre dağılımı, hazırlık sınıfı yabancı dil zümre öğretmenlerince belirlenir.
b) Türkçe dersinde öğrencilere dinleme, okuma, konuşma ve yazma becerilerinin geliştirilmesine yönelik öğretim programında belirtilen kazanımlar dikkate alınarak metinler veya etkinlikler yoluyla dinlediklerini, okuduklarını anlayıp yorumlayabilme becerilerinin kazandırılması hedeflenir.
(3) Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında öğretim programları Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından yayımlanan Ulusal Meslek Standartları doğrultusunda güncellenir ve gerekli durumlarda Ulusal ve Uluslararası Meslek Standartları dikkate alınarak yeni eğitim programları hazırlanır. (Ek cümle:RG-28/10/2016-29871) Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının çerçeve öğretim programları ve haftalık ders çizelgelerinde yer alan mesleki alan/dal uygulamalarına ilişkin derslerin işletmelerde yapılması durumunda bu dersler işletmelerde mesleki eğitim olarak adlandırılır. (Ek cümleler:RG-2/9/2020-31232) Anadolu meslek programlarının 11 inci sınıf meslek dersleri, uygulamaya elverişli eğitim birimi olan işletmelerde yapılır. Bunun mümkün olmaması hâlinde okulda yapılır.
(4) (Ek:RG-26/3/2017-30019) Mesleki eğitim merkezlerinde kalfalık ve ustalık programları uygulanır, teorik ve pratik eğitim birbirini tamamlayacak şekilde planlanır ve yürütülür. (Ek cümle:RG-12/7/2019-30829) Bu merkezlerde verilen temel derslere ek olarak isteyen öğrencilere diplomaya götüren fark dersleri verilir.
Ders seçimi
MADDE 11– (1) (Değişik:RG-16/9/2017-30182) Derslerin seçimi ve buna yönelik açıklamalar (Değişik ibare:RG-15/11/2022-32014) aralık ayında okul müdürlüğünce öğrencilere duyurulur.
(2) (Değişik:RG-16/9/2017-30182) Ders seçimi okulun imkânlarına bağlı olarak veli, sınıf rehber öğretmeni ve (Değişik ibare:RG-8/9/2023-32303) rehber öğretmenin bilgisi dâhilinde öğrenci tarafından (Değişik ibare:RG-2/9/2020-31232) aralık ve ocak ayları içinde yapılır, e-Okul sistemine işlenir ve Kitap Seçim Modülüne kitap ihtiyaç sayısı girilir. Grup oluşturulamadığı için açılamayan dersler okul yönetimince ilan edilir. Bu dersleri seçen öğrenciler tercihleri doğrultusunda açılan seçmeli derslere yönlendirilir. Süresi içerisinde ders seçimi yapmayan öğrencilerin dersleri okul yönetimince belirlenir.
(3) 9 uncu sınıfa yeni başlayan öğrencilerin ders seçimleri ile seçilen derslerde değişiklik yapılmasına ilişkin işlemler ders yılının ilk haftası içinde yapılır.
(4) (Değişik:RG-5/9/2019-30879) (Değişik cümle:RG-2/9/2020-31232) Ortak dersler kapsamındaki yeteneğe bağlı seçimlik dersler hariç seçmeli dersler en az 10, seçmeli meslek dersleri ise en az 8 öğrencinin talebi doğrultusunda öğretime açılır. Ders yılı içerisinde öğrenci sayısı azalsa bile o dersin okutulmasına devam edilir. Ortak derslerde ise sınıf bütünlüğü esastır. (Değişik cümle:RG-15/11/2022-32014) Özel öğretim kurumları, resmî özel eğitim kurumları, özel eğitim sınıfları, bünyesinde özel ortaöğretim programı uygulanan ARGEM ile ceza infaz kurumlarında bir ortaöğretim kurumuna bağlı olarak açılan şube/şubelerde bu şartlar aranmaz.
(5)(Ek:RG-13/9/2014-29118) Yeterli talebin olmamasından dolayı açılamayan seçimlik dersler millî eğitim müdürlüklerinin onayına bağlı olarak merkezi bir okul/okullarda açılabilir ve farklı okul öğrencilerinin kayıtları okullarında kalmak üzere seçimlik dersleri bu okul/okullarda almaları sağlanabilir.
Haftalık ders programı
MADDE 12– (1) (Değişik:RG-1/9/2018-30522) Haftalık ders programı, öğretmenler kurulunda görüşülür ve okul müdürünün onayına bağlı olarak uygulamaya konulur. Bu programda yönetici ve öğretmenlerin okutacakları derslerin gün ve saatlere göre dağılımı yapılır ve ilgililere yazılı olarak imza karşılığı duyurulur.
(2) Haftalık ders programı düzenlenirken:
a) (Değişik:RG-22/2/2025-32821) Okulların eğitim ortamı, öğretmen durumu, engelli öğretmenler, özel eğitim ihtiyacı olan çocuğu bulunanlar, süt izni kullananlar, fizikî şartlar ve pedagojik esaslar göz önünde bulundurulur. Bu bağlamda; engelli öğretmenlerin, hukuken bakmakla yükümlü olduğu engelli yakını olan öğretmenlerin ve 36 ayını doldurmamış çocuğu olan öğretmenlerin tercihleri dikkate alınarak haftalık ders programı, gün ve saatleri okulun genel işleyişini bozmayacak şekilde hazırlanır.
b) Dersler, özelliklerine göre üst üste veya haftanın belirli günlerine dengeli olarak dağıtılır. Bayrak törenleri dikkate alınarak beden eğitimi ve müzik derslerinin haftanın ilk ve son iş gününe konulmasına özen gösterilir.
c) (Değişik:RG-2/9/2020-31232) Uygulamalı meslek dersleri, imkânlar ölçüsünde ders bütünlüğü bozulmadan ders saatleri birbirini izleyecek şekilde planlanır.
ç) Programda teorik ve uygulamalı derslere aynı günde yer verilmesi durumunda, teorik derslere öğleden önce, uygulamalı derslere ise öğleden sonraki saatlerde yer verilmesine özen gösterilir.
Ders kitapları, eğitim ve öğretim materyalleri
MADDE 13– (1) Ders kitapları Bakanlıkça belirlenir, Tebliğler Dergisinde ve/veya elektronik ortamda yayımlanarak ilan edilir.
(2) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) Ders kitabı ya da ders kitabı yerine kullanılacak basılı veya elektronik ortamda hazırlanan eğitim ve öğretim araç, gereç ve materyallerinin temini ve kullanımıyla ilgili hususlarda 14/10/2021 tarihli ve 31628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları ve Eğitim Araçları Yönetmeliği hükümlerine uyulur. Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında öğretimi yapılan meslek/alan ve dal derslerinde çerçeve öğretim programlarındaki kazanımlara yönelik ders materyali, modüler bireysel öğrenme materyali, eğitim araç ve gereçleri ile elektronik eğitim içerikleri kullanılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Resmî Tatil Günleri ve Çalışma Takvimi
Resmî tatil günleri
MADDE 14– (1) (Değişik:RG-28/10/2016-29871) Okulların (Değişik ibare:RG-12/7/2019-30829) hafta sonu tatili , ara tatil, yarıyıl ve yaz tatili dışındaki resmî tatil günleri, 17/3/1981 tarihli ve 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun ile 16/4/2012 tarihli ve 2012/3073 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Ulusal ve Resmî Bayramlar ile Mahalli Kurtuluş Günleri, Atatürk Günleri ve Tarihi Günlerde Yapılacak Tören ve Kutlamalar Yönetmeliği hükümlerine göre belirlenir ve yıllık çalışma takviminde belirtilir.
(2) Öğleden sonra tatil olan günlerde yarım gün programı uygulanır.
(3) (Ek:RG-2/9/2020-31232) Öğrencilere, resmî tatil günlerinde puanla değerlendirilecek şekilde ödev verilmez.
Çalışma takvimi
MADDE 15– (1) (Değişik cümle:RG-12/7/2019-30829) Ders yılı iki döneme ayrılır ve her dönemde bir ara tatil yapılır. (Değişik cümle:RG-12/7/2019-30829) Ders yılının başlaması, ara tatiller, yarıyıl tatili, yaz tatili ile ders kesimi tarihleri Bakanlıkça belirlenir. Ders yılının 180 iş gününden az olmaması esastır. Ancak 180 inci iş gününün hafta arasına rastlaması durumunda ders yılının bitim tarihi, haftanın son iş gününe kadar uzatılır. Ders yılının süresi, derslerin başladığı günden kesildiği güne kadar okulun açık bulunduğu günlerle öğrencilerin törenlere katıldıkları resmî ve mahallî bayram günleri sayılarak hesaplanır. Bu tarihler göz önünde bulundurularak millî eğitim müdürlüklerince hazırlanacak çalışma takvimi valilik onayı ile yürürlüğe konur.
(2) Eğitim ve öğretimi aksatacak nitelikte olağanüstü durum, sel, deprem, hastalık, havanın aşırı sıcak ve soğuk olması gibi nedenlerle il veya ilçe hıfzıssıhha kurulunun kararı ile gerekli gördüğü ve mahalli mülkî idare amirinin onayladığı durumlarda okullarda öğretime ara verilir. Bu gibi durumlarda öğrencilerin derslerinde eksik kalan konularda yetiştirilmesi için okul yönetimleri ve millî eğitim müdürlüklerince gerekli önlemler alınır. (Değişik cümle:RG-28/10/2016-29871) İşletmelerde beceri eğitimi gören öğrenciler de bu fıkra kapsamında değerlendirilir.
(3) (Ek:RG-26/3/2017-30019) Mesleki eğitim merkezi öğrencilerinin teorik eğitimi, haftada en az bir, en fazla iki gün olacak şekilde planlanır. Ders yılı süresi 36 haftadır. Bakanlıkça uygulanan proje ve protokoller kapsamında teorik eğitim süresi, uygulanan programın özelliğine göre değişebilir. (Değişik cümle:RG-1/9/2018-30522) Şartların oluşması ve işletmenin talebi hâlinde ortak-alan/dal ve seçmeli derslerin eğitimi işletmelerin eğitim birimlerinde verilebilir. Bu öğrenciler, 3308 sayılı Kanun hükümlerine göre işletmelerle olan sözleşmeleri devam ettiği sürece, ücretli ve ücretsiz izin süreleri dışında öğretim yılı boyunca işletmede mesleki eğitime devam eder.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Rehberlik, Sosyal Etkinlikler, Okul ve Çevre İlişkileri
Rehberlik
MADDE 16– (1) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) Rehberlik hizmetleri, 14/8/2020 tarihli ve 31213 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülür.
(2) Bu hizmetlerin yürütülmesi için okul yönetimince gerekli araç, gereç ve uygun ortam sağlanır.
Zararlı alışkanlıklardan korunma
MADDE 17– (1) Ortaöğretim kurumlarında güvenli ortamın sağlanmasına yönelik koruyucu ve önleyici tedbirlerin alınması, zararlı alışkanlıkların önlenmesi ve öğrencilerin şiddetten korunması amacıyla rehberlik (Mülga ibare:RG-1/7/2015-29403) hizmetleri kapsamında okul merkezli, temel önleme çalışmaları yürütülür. Bu konuda, okul yönetimi öğretmen, veli, çevre ile işbirliği yaparak gerekli önlemleri alır.
Sosyal etkinlikler
MADDE 18– (1) (Değişik:RG-1/7/2015-29403) Öğrenci kulüp faaliyetleri, (Değişik ibare:RG-8/9/2023-32303) sosyal sorumluluk programı kapsamındaki çalışmalar, geziler, törenler ile diğer bilimsel, sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif etkinlikler öğretmen, öğrenci, veli ve ilgili çevrenin katılımıyla okulda ya da okul müdürlüğünce belirlenen, eğitim ve öğretimin amaçlarına uygun mekânlarda yapılır. Ancak etkinlikler sırasında öğrencilerin her türlü zararlı alışkanlıklar, olumsuz davranışlar ve aşırılıklardan korunması, israftan kaçınılması için okul yönetimince öğretmenler ve velilerle iş birliği yapılarak gerekli tedbirler alınır.
(2) (Ek:RG-28/10/2016-29871) (Değişik:RG-16/9/2017-30182) Öğrencilere, spor eğitimi imkânlarının yaygın olarak sunulması, okullarda sporun geliştirilmesi, spora ilgi duyan yetenekli öğrencilerin sportif çalışmalarının takip edilmesi amacıyla öğrenci, öğretmen, veli ve okul yöneticilerinin katılımı ile 31/3/2005 tarihli ve 25772 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dernekler Yönetmeliği hükümlerine göre okul spor kulübü kurulabilir.
(3) (Ek:RG-26/3/2017-30019) Mesleki eğitim merkezi öğrencilerinin, işletmede mesleki eğitim gördükleri günlerde yapılan sosyal etkinliklere katılabilmeleri için işletmelerle işbirliği yapılır.
Okul ve çevre ilişkileri
MADDE 19– (1) Eğitim ve öğretim faaliyetlerinde okul, aile, çevre ile ilişkilere ve işbirliğine önem verilir.
(2) Okul yöneticileri tarafından okul faaliyetleri tanıtılır, yapılan çalışmalar hakkında öğretmen, öğrenci, veli ve çevre bilgilendirilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Öğrenci İşleri
BİRİNCİ BÖLÜM
Ortaöğretime Geçiş ve Kayıtlar,
Alan/Dala Geçiş ve Görevlere İlişkin Hükümler
Ortaöğretime geçiş esasları
MADDE 20– (Değişik:RG-14/2/2018-30332)
(1) (Değişik ibare:RG-5/9/2019-30879) Ortaokulu, imam hatip ortaokulu veya bünyesinde özel ilköğretim programı uygulanan ARGEM’i bitiren öğrenciler bilgi, beceri ve yetenekleri doğrultusunda;
a) Merkezi sınav puanıyla,
b) Ortaöğretim kayıt alanı içindeki okullara tercihe bağlı olarak,
c) Ortaöğretim kayıt alanı dışındaki pansiyonlu okullara tercihe bağlı olarak,
ç) Merkezi sınav ile birlikte yetenek sınavı puanıyla,
d) Yetenek sınav puanıyla,
ortaöğretim kurumlarına geçiş yaparlar.
(2) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) Birinci fıkrada belirtilen yerleştirme ve kayıtlara ilişkin usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanan yönerge ve/veya kılavuz ile belirlenir.
(3) Ortaöğretime geçiş sistemine bağlı olarak yapılan yerleştirme ve kayıt işlemleri;
a) Merkezi sınav puanı ile öğrenci alan okulların açık kontenjanlarına, puan üstünlüğüne göre,
b) Ortaöğretim kayıt alanı içindeki okulların açık kontenjanlarına, tercihe bağlı olarak,
c) Pansiyonlu okullarda belirlenen pansiyon kontenjanı kadar (Mülga ibare:RG-1/9/2018-30522) (…) uzaktan yakına ilkesi gözetilerek tercihe göre,
ç) Merkezi sınav ile birlikte yetenek sınavı ile öğrenci alan okulların açık kontenjanlarına, puan üstünlüğüne göre,
d) (Değişik:RG-5/9/2019-30879) Güzel sanatlar liseleri, spor liseleri ile musiki, hafızlık, geleneksel ve çağdaş görsel sanatlar ve spor programı/projesi uygulayan Anadolu imam hatip liselerine yetenek sınav puanı ve OBP kullanılarak puan üstünlüğüne göre,
e) (Ek:RG-5/9/2019-30879) ARGEM’de özel ilköğretim programını tamamlayan öğrencilerin kayıtları doğrudan ARGEM’in özel ortaöğretim programına,
yapılır.
(4) Özel ortaöğretim okullarına geçişler, 20/3/2012 tarihli ve 28239 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin ilgili hükümleri doğrultusunda yapılır.
(5) (Ek:RG-5/9/2019-30879) ARGEM’in özel ortaöğretim programına geçişler ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılır.
Proje okullarına ilişkin iş ve işlemler
MADDE 20/A – (Ek:RG-2/9/2020-31232) (Mülga:RG-22/2/2025-32821)
Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okullara ilişkin iş ve işlemler
MADDE 20/B- (Ek:RG-8/9/2023-32303) (Değişik:RG-22/2/2025-32821)
(1) Okul/program/alanın merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul kapsamına alınması için ilgili genel müdürlüklerce, EK-6’da yer alan formda belirtilen ön koşul ve kriterleri sağlaması gerekir.
(2) Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul teklifleri ve onay süreci aşağıdaki şekilde yürütülür:
a) Başvurular aralık ayı içerisinde il/ilçe millî eğitim müdürlüklerine yapılır.
b) Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul il değerlendirme komisyonu tarafından birinci fıkraya göre hazırlanan EK-6’da yer alan Merkezi Sınav Puanıyla Öğrenci Alan Okul Değerlendirme Formuna göre değerlendirme yapılır.
c) EK-6’da yer alan form ve ekleri ocak ayı sonuna kadar merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul il teklif komisyonuna sunulur. Değerlendirme raporları ve ekleri talep edilmesi hâlinde Bakanlığa gönderilmek üzere il millî eğitim müdürlüklerinde muhafaza edilir.
ç) Aday okullar, merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul il teklif komisyonu marifetiyle değerlendirilir, EK-6’da yer alan form şubat ayının sonuna kadar Bakanlığın ilgili birimine gönderilir.
d) Aday okulun bağlı bulunduğu genel müdürlükçe oluşturulan merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul Bakanlık tespit komisyonu, aday okullara dair mütalaalarını mart ayının sonuna kadar tamamlar. Komisyon, tekliflerini nisan ayı sonuna kadar Bakan onayına sunar. Onaylanan okullar en geç mayıs ayı sonuna kadar ilgili valiliğe bildirilir.
(3) Komisyonların kuruluş ve görevleri aşağıdaki şekildedir:
a) Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul il değerlendirme komisyonu; valilik onayıyla il millî eğitim müdürünün görevlendireceği okulun bağlı bulunduğu birimi temsilen il müdür yardımcısı/şube müdürü ile iki eğitim müfettişinden oluşur. Komisyon, aday okulları EK-6’da yer alan formdaki kriterlere göre inceleyerek değerlendirme raporunu hazırlar.
b) Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul il teklif komisyonu; millî eğitimden sorumlu vali yardımcısı başkanlığında, il millî eğitim müdürü, eğitim müfettişleri başkanı, aday okulun bağlı bulunduğu bölümden sorumlu müdür yardımcısı/şube müdürü, il millî eğitim müdürlüğünde görevli bir şube müdüründen oluşur. İhtiyaç duyulması hâlinde eğitim kurumunun müdürü bilgisine başvurulmak üzere toplantıya davet edilir. Komisyon, merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul kapsamına alınmak üzere il/ilçe millî eğitim müdürlüklerince ildeki okul sayısı, çağ nüfusu ve coğrafi şartları dikkate alınarak teklifleri inceler ve değerlendirir.
c) Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul Bakanlık tespit komisyonu; Bakan yardımcısının başkanlığında genel müdür, genel müdür yardımcısı ve iki daire başkanından oluşur. Sekretaryası ilgili genel müdürlükçe yürütülür. İhtiyaç duyulması hâlinde eğitim kurumunun bağlı olduğu il millî eğitim müdürü bilgisine başvurulmak üzere toplantıya davet edilir. Komisyon, merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul kapsamına alınmak üzere belirlenen okullara yönelik tekliflerini Bakan onayına sunar.
(4) (Danıştay Sekizinci Dairesinin 23/10/2025 tarihli ve E.:2025/2113 sayılı kararı ile yürütmesi durdurulan fıkra: Bünyesinde ortaokul bulunan merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okulların ortaokul kısmına öğrenci alımı, okul yönetimince yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınav sonucuna göre de yapılabilir.)
(5) Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okullara; atanan öğretmen ve görevlendirilen yöneticiler, Millî Eğitim Akademisinde Bakanlıkça belirlenen eğitimlere katılırlar.
(6) İzleme ve değerlendirme faaliyetleri ile merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul kapsamından çıkarma iş ve işlemleri aşağıdaki şekildedir:
a) Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okullar yıllık olarak izleme ve değerlendirmeye tabi tutulur.
b) İzleme ve değerlendirme faaliyetleri, EK-6’da yer alan formdaki kriterler esas alınarak ilgili genel müdürlüğün izleme ve değerlendirme daire başkanlığı koordinesinde il millî eğitim müdürlüklerinde kurulan merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul il teklif komisyonu ile eş güdüm içerisinde yürütülür.
c) İzleme ve değerlendirme raporu il millî eğitim müdürlüklerince hazırlanarak mayıs ayı sonuna kadar okulun bağlı bulunduğu genel müdürlüğe ve okula gönderilir.
ç) Yapılan izleme ve değerlendirme sonucunda gerekli başarıyı gösteremeyen okullar merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul kapsamından çıkarılır.
Kayıt şartları
MADDE 21– (1) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) Ortaöğretim kurumlarına kaydolmak için ortaokulu veya imam-hatip ortaokulunu bitirmiş ve öğretim yılının başlayacağı tarihte 18 yaşını bitirmemiş olma, mesleki eğitim merkezi programına kayıt olacaklarda 14 yaşını doldurmuş olma şartı aranır. Yaş şartını taşımayan öğrencilerin örgün ortaöğretim kurumlarına kayıtları yapılmaz. Öğrenimine ara vermemiş olanlarda yaş şartı aranmaz. Ancak 22 yaşını tamamladığı eğitim ve öğretim yılının sonunda sorumluluk sınavlarına girerek okuldan mezun olabilecek durumda olanlar hariç olmak üzere okuldan mezun olamayanların ilişiği kesilerek açık ortaöğretim kurumlarına veya mesleki eğitim merkezine yönlendirilir. Ancak mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları bünyesinde bulunmayan bağımsız mesleki eğitim merkezine kayıt ve ilişik kesmeye ilişkin hususlarda bu fıkranın mesleki eğitim merkezi programına kayıt olacaklarda 14 yaşını doldurmuş olma şartı hariç yaşla ilgili diğer hükümleri uygulanmaz.
(2) Kayıtlar, öğrencinin e-Okul sistemi veya denklik belgesindeki bilgilerine göre yapılır. Adres tespitinde ulusal adres veri tabanı ikamet adres bilgileri esas alınır. Öğrencilerden kayıt için başka belge istenmez.
(3) (Değişik:RG-5/9/2019-30879) Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarına kayıt yaptıracak öğrencilerin sağlık durumlarının ilgili mesleğin öğrenimine elverişli olması gerekir. Bu durum, programın özelliğine göre gerektiğinde, sağlık/sağlık kurulu raporuyla belgelendirilir. Denizcilik alanını tercih edecek öğrencilerin, Sağlık Bakanlığınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkilendirilmiş hastanelerden “Gemiadamı olur” kararı verilmiş sağlık raporu almaları gerekir.
(4) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) Evli olanların kayıtları yapılmaz, öğrenci iken evlenenlerin okulla ilişiği kesilerek kayıtları e-Okul üzerinden Açık Öğretim Lisesine, Mesleki Açık Öğretim Lisesine veya Açık Öğretim İmam Hatip Lisesine gönderilir. Ancak mesleki ve teknik ortaöğretim kurumları bünyesinde bulunmayan bağımsız mesleki eğitim merkezi öğrencileri için bu fıkra hükmü uygulanmaz.
(5) (Değişik:RG-1/9/2018-30522) Okulların nakil ve geçiş şartlarının taşınması hâlinde öğrencilerin;
a) Açık Öğretim Lisesi, Mesleki Açık Öğretim Lisesi veya Açık Öğretim İmam Hatip Lisesinden örgün ortaöğretim kurumlarına ders kesiminden yeni öğretim yılı birinci döneminde ekim ayının sonuna kadar, ikinci dönemde ise dönemin ilk iş gününden şubat ayı sonuna kadar nakil ve geçişleri yapılır.
b) (Mülga:RG-8/9/2023-32303)
(6) (Değişik:RG-16/9/2017-30182) Özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin kayıtlarında millî eğitim müdürlüklerince gerekli tedbirler alınır.
(7) (Ek:RG-26/3/2017-30019) Mesleki eğitim merkezine kayıtlı öğrenciler aynı zamanda Açık Öğretim Lisesi, Mesleki Açık Öğretim Lisesi veya Açık Öğretim İmam Hatip Lisesine de kayıt yaptırabilirler. Mesleki Açık Öğretim Lisesine kayıt yaptıran öğrenciler, mesleki eğitim merkezinde karşılığı olan derslerden yüz yüze eğitim programına devam ettirilmez.
(8) (Ek: RG-22/2/2025-32821) Yetenek sınavıyla öğrenci alan güzel sanatlar liseleri ile spor liselerinde Yetenek Sınavı ile Öğrenci Alan Okullara Başvuru ve Uygulama e-Kılavuzunda belirtilen takvime göre asıl ve yedekten merkezi yerleştirmeler tamamlandığında, ilgili alan/temaya ait sınıf/şube açılabilmesi için kayıt hakkı kazanan öğrenci sayısının sınıf tekrar edenler dâhil en az 10 olması gerekir. Ancak ders yılı başladıktan sonra öğrenci sayısının çeşitli nedenlerle azalması hâlinde mevcut öğrenciler mezun oluncaya kadar eğitime devam edilir. Kayıt hakkı kazandığı hâlde sınıf/şube açılamaması nedeniyle kesin kayıt yaptıramayan öğrenciler, istemeleri hâlinde;
a) Kayıt hakkı kazandığı hâlde kayıt olamadığı alan/temanın bulunduğu aynı türden farklı okul/okullara,
b) Güzel sanatlar liseleri ve spor liselerinin dışındaki diğer türlerdeki okullara,
il/ilçe öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonları tarafından yerleştirilir.
Kayıt işlemleri
MADDE 22– (1) (Değişik:RG-1/9/2018-30522) Kayıtlar, kılavuz/kılavuzlarda belirtilen süreler içinde e-Okul/e-Mesem sistemi üzerinden yapılır.
(2) (Değişik:RG-26/3/2017-30019) (Mülga ibare:RG-1/9/2018-30522) (…) yetenek sınav puanına göre öğrenci alan okullara süresi içerisinde kayıt yaptırmayanlar ile iki ay içerisinde bir işletme ile sözleşme imzalayamayan mesleki eğitim merkezi öğrencileri bu okullara kayıt haklarını kaybederler. Ancak mesleki eğitim merkezine yerleştirilmiş olmasına rağmen bir işletme ile sözleşme imzalayamamış öğrencilerin teorik eğitimine en fazla iki ay devamları sağlanır. İşletme ile sözleşmenin imzalanmasıyla kayıt işlemi tamamlanır ve sigortalı işe giriş bildirgesi düzenlenir.
(3) (Mülga:RG-13/9/2014-29118)
(4) (Mülga:RG-13/9/2014-29118)
(5) (Mülga:RG-13/9/2014-29118)
(6) İlgili mevzuat doğrultusunda evlat edinme, koruyucu aile hizmetleri ve koruma kapsamında olanların kayıt işlemlerinde adres bilgilerinin gizli tutulmasıyla ilgili gerekli tedbirler alınır.
(7) Kayıt işlemi yapılan öğrencilerden e-Okul sisteminde bulunanların bilgileri, yeni okuluna aktarılır. e-Okul sisteminde kaydı bulunmayanlar ile bilgileri eksik olanların güncel bilgileri sisteme işlenir.
(8) Yeni kayıt olan ve ders yılı başlamadan okuldan ayrılıp başka bir okula kayıt yaptırmak isteyen öğrencilerin kayıtları e-Okul sistemi üzerinden yeni okullarına aktarılır. Bunun dışında okuldan ayrılmak isteyenler hakkında ise nakillerle ilgili hükümler uygulanır.
(9) (Ek:RG-26/3/2017-30019) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) Mesleki eğitim merkezlerine, 3308 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi kapsamında bir işletme ile sözleşme imzalayanların kayıtları yıl boyunca devam eder. Bunlardan aralık ayının son iş gününe kadar kayıt yaptıranların eğitimleri mevcut sınıflarında devam eder. Ocak ayının ilk iş gününden itibaren kayıt yaptıranlar ise işletmede mesleki eğitimlerine devam ettirilir, ancak o ders yılı için yılsonu puanı verilmez. Bunlar o yıla ait okuma hakkını kullanmamış sayılır ve teorik eğitimleri yeni ders yılı başında başlar. Ortaöğretim kurumu mezunu olanların kayıtları doğrudan 11 inci sınıfa yapılır. Ancak önceki öğrenmelerin tanınması kapsamında kalfalık sınavına girebilecek durumda olanların kaydı yapılmaz. En az ortaokulu veya imam hatip ortaokulunu bitirmiş olup ilgili meslek dalından kalfalık belgesi sahibi olanların kayıtları doğrudan 12 nci sınıfa yapılır.
Öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonu
MADDE 23– (1) (Değişik:RG-13/9/2014-29118) Birden fazla ortaöğretim kurumu bulunan okullar arasında koordinasyonu sağlamak üzere millî eğitim müdürlükleri bünyesinde her ders yılı sonunda öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonu kurulur. Komisyon millî eğitim müdürünün görevlendireceği şube müdürünün başkanlığında; özel eğitim hizmetleri kurulu başkanı, Bakanlığın ortaöğretim, mesleki ve teknik eğitim, din öğretimi ve özel öğretim kurumları genel müdürlüklerine bağlı birer okul müdüründen oluşturulur ve görev süresi bir sonraki ders yılı sonuna kadar devam eder. Komisyonda, yabancı uyruklu öğrencilerin iş ve işlemlerinde ayrıca ilgili kurumdan yetkili bir temsilciye de yer verilir. (Ek cümle:RG-16/9/2017-30182) (Mülga cümle:RG-14/2/2018-30332) (…)
(2) Komisyonun görevleri;
a) (Yeniden düzenleme:RG-14/2/2018-30332) (Değişik:RG-22/2/2025-32821) Komisyon; nakil ve yerleştirmeleri, ortaöğretim kayıt alanı içinde tercihe bağlı olarak öğrenci alan okullara dengeli bir şekilde yapar. Ancak, Millî Eğitim Bakanlığı Ortaöğretime Geçiş Yönergesi ve/veya Kılavuzu hükümleri çerçevesinde ortaöğretim kayıt alanı içindeki okullara yerleşemeyen öğrencileri, aynı merkez ilçe/ilçedeki diğer ortaöğretim kayıt alanlarındaki boş kontenjanı bulunan okullara tercihe ve OBP üstünlüğüne bağlı olarak yerleştirir. Bu kapsamda yerleştiği okula devam etmek istemeyen öğrencileri, veli dilekçesini alarak açık öğretim liselerine geçiş işlemleri için yönlendirir.
b) (Değişik:RG-22/2/2025-32821) Yurtdışından gelen ve denkliği yapılan Türkiye Cumhuriyeti uyruklu öğrencilerin ortaöğretim kayıt alanı içinde tercihe bağlı olarak öğrenci alan okullar ile geldiği okul türüne uygun yetenek sınavıyla öğrenci alan okullara 39 uncu maddeye göre kontenjanları da dikkate alarak dengeli bir şekilde, merkezi sınav puanı bulunanların ise 27 nci maddede yer alan hükümlere göre yerleştirme ve nakil işlemlerini yürütür.
c) Yabancı uyruklu öğrencilerin kayıt- kabul ve nakille ilgili iş ve işlemlerini yürütür.
ç) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) İlköğretim programını tamamlayan özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerden tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim alacak öğrencilerin, ortaöğretim kademesine yönelik “Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu” ile birlikte geçerli “Engelli Sağlık Kurulu Raporu” veya “Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER)” doğrultusunda ikamet adresleri, engel durumu ve özellikleri dikkate alınarak Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğinin ilgili hükümleri çerçevesinde her bir şubede iki öğrenciyi geçmeyecek şekilde ortaöğretim kayıt alanı içinde tercihe bağlı olarak öğrenci alan ortaöğretim kurumlarına yerleştirilmesini sağlar. Ancak, beceri/yetenek sınavıyla öğrenci alan okullara yerleştirilecek öğrenciler ilgili okul müdürlüklerince oluşturulan komisyon tarafından kendi aralarında beceri/yetenek sınavına alınır ve başarılı olanların kayıtları yapılır.
d) (Değişik:RG-16/9/2017-30182) Aynı şubeye farklı tür yetersizliğe sahip iki özel eğitim ihtiyacı olan öğrenci yerleştirilmemesini sağlar ve öğrencilerin özel durumlarına göre gerekli fizikî düzenlemelerin yapılmasına yönelik tedbirleri alır.
e) Derslik, atölye, laboratuvar ve benzeri eğitim ortamları ile spor salonları ve alanlarının kapasitelerini ve kullanılabilme durumlarını belirler.
f) (Ek:RG-13/9/2014-29118) (Değişik:RG-14/2/2018-30332) Önceki yıllarda 8 inci sınıfı bitiren, herhangi bir ortaöğretim kurumunda kaydı bulunmayan ve kayıt şartlarını taşıyan öğrencilerin ortaöğretim kayıt alanı içindeki okullara tercihe ve OBP üstünlüğüne bağlı olarak kayıtları yapılır.
g) (Değişik:RG-5/9/2019-30879) Komisyon;
1) Anne veya babası ölen,
2) 24/5/1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu kapsamında koruma kararı verilen, koruyucu aile yanına yerleştirilen,
3) 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 305 inci maddesine göre evlatlık edinme öncesi bir yıllık geçici bakım sürecinde olan,
4) 3/7/2005 tarihli ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında eğitim veya bakım tedbiri kararı verilen,
5) 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun çerçevesinde ikameti geçici olarak değiştirilmek zorunda kalınan,
öğrencilerin nakil ve geçiş işlemlerini bu hâlin ortaya çıkmasından itibaren en geç altı ay içerisinde başvurmaları hâlinde birden fazla,
6) 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu, 3/11/1980 tarihli ve 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlar, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun 56 ncı, mülga 45 inci ve 64 üncü maddeleri ile 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 47 nci maddesi kapsamında harp veya vazife malulü sayılanların çocuğu olan,
7) 24/2/1968 tarihli ve 1005 sayılı İstiklal Madalyası Verilmiş Bulunanlara Vatani Hizmet Tertibinden Şeref Aylığı Bağlanması Hakkındaki Kanun kapsamında aylık bağlanan şehit ve gazi çocuğu olan,
8) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 102 ila 105 inci maddeleri kapsamındaki suçların mağduru olan,
9) (Değişik:RG-22/2/2025-32821) Millî sporcu ile Türkiye olimpik hazırlık merkezleri ve sporcu eğitim merkezlerinde kayıtlı sporcu,
10) Tutuklu ve hükümlü,
öğrencilerin nakil ve geçiş işlemlerini ise zamana bağlı olmadan bir defaya mahsus olmak üzere;
kontenjan şartı aranmaksızın, ortaöğretim kayıt alanı içinde tercihe bağlı olarak öğrenci alan (Ek ibare:RG-22/2/2025-32821) okullar ile yetenek sınavıyla öğrenci alan aynı türden okullara dengeli bir şekilde; merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okullardan gelen öğrencilerin ise öncelikle aynı türden merkezi sınav puanıyla yerleşebileceği okula, aynı türden okula yerleşememesi durumunda puanının yeterli olduğu okula, yine yerleşememesi durumunda ise öğrencinin puanına en yakın taban puanı bulunan okula nakil ve geçiş işlemlerini yapar.
ğ) (Ek:RG-13/9/2014-29118) Uhdesine verilen diğer kayıt-kabul, nakil ve geçiş işlemlerini yürütür.
h) (Ek:RG-28/10/2016-29871) (Mülga:RG-5/9/2019-30879)
ı) (Ek:RG-16/9/2017-30182) (Değişik:RG-14/2/2018-30332) Millî Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 55 inci maddesinin ikinci fıkrası kapsamındaki öğrencilerin; ortaöğretim kayıt alanı içinde tercihe bağlı olarak öğrenci alan okullara kontenjanı da dikkate alarak dengeli bir şekilde yerleştirme ve nakil işlemlerini yapar.
(3) (Ek:RG-13/9/2014-29118) Bu madde kapsamında yerleştirilen ve/veya nakli yapılan öğrenciler, kontenjan belirlenmesinde dikkate alınmaz.
(4) (Ek:RG-16/9/2017-30182) (Değişik:RG-1/9/2018-30522) Komisyon;
a) (Değişik:RG-5/9/2019-30879) Güzel sanatlar liseleri ile Anadolu imam hatip liselerinin geleneksel ve çağdaş görsel sanatlar, musiki programlarına; uluslararası yarışmalarda ilk üç dereceye girenler ile bilim ve sanat merkezlerine kayıtlı öğrencilerden görsel sanatlar ve müzik alanında tanılanmış özel yetenekli öğrencilerin,
b) (Değişik:RG-5/9/2019-30879) Spor liseleri ile spor programı uygulayan Anadolu imam hatip liselerine ise; ortaöğretim kurumlarının (Değişik ibare:RG-15/11/2022-32014) hazırlık, 9, 10 ve 11 inci sınıflarında öğrenim gören millî sporcu unvanını kazanmış öğrenciler ile Türkiye olimpik hazırlık merkezleri ve sporcu eğitim merkezlerinde kayıtlı sporcu öğrencilerin bu durumlarını belgelendirmeleri kaydıyla yetenek komisyonu kurulmadan,
ilgili okul öğretmenlerince yapılacak değerlendirme sonucunda, okullara her şube bazında ikişer kontenjan kullanılarak 1 Ekim – 31 Aralık tarihleri arasında nakillerini yapar.
c) Bilim ve sanat merkezlerinde eğitim alan, genel yetenek alanında tanılanmış özel yetenekli öğrencilerin, durumlarını belgelendirmeleri kaydıyla ortaöğretim kayıt alanlarına bakılmaksızın, ortaöğretim kayıt alanı içinde tercihe bağlı olarak öğrenci alan ortaöğretim kurumlarına yerleştirilmesini sağlar.
ç) (Ek: RG-22/2/2025-32821) Yetenek sınavıyla öğrenci alan güzel sanatlar liseleri ile spor liselerinde 21 inci madde kapsamında kayıt hakkı kazandığı hâlde sınıf/şube açılamaması nedeniyle kesin kayıt yaptıramayan öğrencilerin eylül ayının ikinci haftasının sonu itibarıyla ortaöğretim kurumlarına yerleştirilmelerini sağlar. Bu öğrencilerin aynı türden farklı okul/okullara, varsa merkezi sınavda alınan taban puan şartları göz önünde bulundurularak kontenjan şartı aranmaksızın; yerel yerleştirmeyle öğrenci alan diğer türlerdeki okullara, OBP puanı dikkate alınarak kontenjan şartı aranmaksızın dengeli bir şekilde yerleştirmelerini yapar.
d) (Ek: RG-22/2/2025-32821) Özel program uygulayan okullarda öğrenim gören öğrencilerin nakil ve geçişlerine yönelik iş ve işlemlerini ilgili yönetmelik hükümlerine göre yapar.
e) (Ek: RG-22/2/2025-32821) 37 nci maddenin üçüncü fıkrasının (f) bendi kapsamında mesleki eğitim merkezine nakil ve geçiş yapan öğrencilerden herhangi bir nedenle naklen geldikleri okula geri dönmek isteyenlerin, naklen geldikleri okulun/programın 9 uncu sınıfına en geç ekim ayının sonuna kadar nakil ve geçişlerini yapar.
(5) (Ek:RG-1/9/2018-30522) Mesleki ve teknik eğitim kurumlarında kayıtlı öğrencilerden evde ve hastanede eğitim verilerek öğrenim görecek öğrencilerin, durumlarını belgelendirmeleri kaydıyla velilerinin talepleri de dikkate alınarak Anadolu liseleri veya Açık Öğretim Lisesine sınıf seviyesine bakılmaksızın bir defaya mahsus olmak üzere nakil ve geçiş işlemlerini yapar.
(6) (Ek:RG-5/9/2019-30879) (Değişik:RG-22/2/2025-32821) Komisyon; temel eğitimden ortaöğretime geçiş sistemi ile yerleşen öğrenciler de dâhil olmak üzere; öğrencinin veya velisinin can güvenliği, doğal afet, velinin kamu görevine ilk kez atanması ve/veya kamu görevi nedeniyle iller arası zorunlu yer değişikliği yapması hâlinde bu durumunu belgelendirmesi kaydıyla kontenjan şartı aranmaksızın, ortaöğretim kayıt alanı içinde tercihe bağlı olarak öğrenci alan okullar ile yetenek sınavıyla öğrenci alan aynı türden okullara dengeli bir şekilde; merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okullardan gelen öğrencilerin ise öncelikle aynı türden merkezi sınav puanıyla yerleşebileceği okula, aynı türden okula yerleşememesi durumunda puanının yeterli olduğu okula, yine yerleşememesi durumunda ise öğrencinin puanına en yakın taban puanı bulunan okula nakil ve geçiş işlemlerini yapar.
(7) (Ek:RG-5/9/2019-30879) (Değişik:RG-22/2/2025-32821) Komisyon; temel eğitimden ortaöğretime geçiş sistemi ile yerleşen öğrenciler de dâhil olmak üzere; Sağlık Bakanlığınca belirlenen “Öğrenci Nakil ve Geçişlerine Esas Teşkil Eden Hastalıklar” listesine bağlı olarak sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastanelerden alınmış sağlık kurulu raporunda belirtilen uzun süreli tedavi gerektiren hastalığı bulunan öğrencilerin bu durumlarını belgelendirmeleri kaydıyla kontenjan şartı aranmaksızın, ortaöğretim kayıt alanı içinde tercihe bağlı olarak öğrenci alan okullar ile yetenek sınavıyla öğrenci alan aynı türden okullara dengeli bir şekilde; merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okullardan gelen öğrencilerin ise öncelikle aynı türden merkezi sınav puanıyla yerleşebileceği okula, aynı türden okula yerleşememesi durumunda puanının yeterli olduğu okula, yine yerleşememesi durumunda ise öğrencinin puanına en yakın taban puanı bulunan okula nakil ve geçiş işlemlerini yapar.
(8) (Ek:RG-15/11/2022-32014) Komisyon, öğretmen çocuklarının nakil ve geçiş işlemlerini, öğretmenlerin görev yeri değişikliği yapmaları durumunda, ortaöğretim süresince bir defaya mahsus olmak üzere kontenjan şartı aranmaksızın 38 inci maddenin ikinci ve dokuzuncu fıkralarında yer alan hükümler doğrultusunda;
a) Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okullara taban puanını esas alarak,
b) (Değişik:RG-22/2/2025-32821) Ortaöğretim kayıt alanı içinde tercihe bağlı olarak öğrenci alan okullar ile yetenek sınavıyla öğrenci alan aynı türden okullara dengeli bir şekilde,
yapar.
(9) (Ek: RG-22/2/2025-32821) Komisyon, bölge okulları ve sektöre entegre okullara 11 inci sınıf seviyesinden nakil olacak öğrencilerin nakil işlemlerini Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre yapar.
Herhangi bir puan kullanmaksızın öğrenci alan ortaöğretim kurumlarında kontenjan belirlenmesi
MADDE 24– (Mülga:RG-13/9/2014-29118)
Kontenjan belirleme (Değişik başlık:RG-13/9/2014-29118)
MADDE 25– (1) (Değişik cümle:RG-13/9/2014-29118) Ortaöğretim kurumlarında;
a) 9 uncu sınıflara ve hazırlık sınıfı bulunan okulların hazırlık sınıflarına alınacak öğrenci kontenjanlarını belirlemek üzere, okul müdürünün başkanlığında bir müdür yardımcısı, bir (Değişik ibare:RG-8/9/2023-32303) rehber öğretmen, öğretmenler kurulunca seçilen bir öğretmen, varsa alan/bölüm şefi, okul-aile birliğini temsilen bir velinin katılımıyla kontenjan belirleme komisyonu oluşturulur.
b) (Değişik:RG-22/2/2025-32821) Hazırlık sınıfı ve 9 uncu sınıflar ile bölge okulu ve sektöre entegre okulların 11 inci sınıf seviyesine her yıl alınacak öğrenci ve oluşturulacak şube sayısı, okulun fiziki imkân ve donanımı dikkate alınarak komisyon tarafından tutanakla tespit edilir. Merkezi sınav puanıyla öğrenci alan okul/program/alanlar ile spor liseleri ve güzel sanatlar liselerinde bir şubeye alınacak öğrenci sayısı 30’dur. Anadolu liselerinde, Anadolu imam hatip liselerinde, mesleki ve teknik Anadolu liselerinin Anadolu meslek programlarında, çok programlı Anadolu liselerinde, mesleki ve teknik eğitim merkezlerinde ve mesleki eğitim merkezlerinde ise bir şubeye alınacak öğrenci sayısının 34 olması esastır. Ancak öğrenci kayıt alanındaki öğrenci sayısının yoğunluğu ve zorunlu hâllerde okulun fiziki şartları da dikkate alınarak bu sayı 40’a kadar artırılabilir.
c) (Değişik:RG-22/2/2025-32821) 9 uncu sınıflara her yıl açılacak şube sayısının; spor liselerinde beş, güzel sanatlar liselerinde ise her bir alan için iki olması esastır. Okulun fiziki imkânlarına bağlı olarak ilgili genel müdürlüğün onayıyla şube sayısı artırılabilir. Takım sporları ve spor dalları dikkate alınarak kız ve erkek öğrenciler için ayrı ayrı kontenjan oluşturulması esastır. Güzel sanatlar liseleri ile spor liselerinde farklı temalar uygulanması durumunda bu temalara yönelik ayrı kontenjan belirlenir.
ç) (Ek:RG-26/3/2017-30019) Mesleki eğitim merkezi öğrenci kontenjanları, işletmelerce kurum müdürlüğüne doğrudan veya koordinatör öğretmenler vasıtasıyla bildirilen mesleki eğitim görecek öğrenci sayıları esas alınarak alan/dal bazında belirlenir. Ancak kendi imkânlarıyla bir işletme bulan öğrencilerin, kurum müdürlüğünün de uygun bulması hâlinde kontenjanla ilişkilendirilmeksizin kayıtları yapılır.
(2) (Değişik :RG-13/9/2014-29118) Kontenjanların ilanı:
a) (Değişik:RG-22/2/2025-32821) Hazırlık sınıfı ve 9 uncu sınıflar ile bölge okulu ve sektöre entegre okulların 11 inci sınıf seviyesine alınacak öğrenci sayısıyla açılacak şube sayısı, her yıl Bakanlıkça belirlenen takvime göre ilçe ve il millî eğitim müdürlüklerince de onaylanarak Bakanlığın ilgili birimine elektronik ortamda bildirilir. Bakanlıkça yapılan değerlendirme sonunda belirlenen kontenjan ile tercih, yerleştirme ve kayıt işlemlerine ilişkin açıklamalar kılavuzda ilan edilir. Kılavuz yayımlandıktan sonra kontenjanlarda değişiklik yapılamaz.
b) (Değişik:RG-5/9/2019-30879) Yetenek sınav puanı ile OBP kullanılarak öğrenci alan güzel sanatlar liseleri, spor liseleri ile musiki, hafızlık, geleneksel ve çağdaş görsel sanatlar ve spor programı/projesi uygulayan Anadolu imam hatip liselerine alınacak öğrenci sayısı ve açılacak şube sayısı Bakanlıkça belirlenen takvime göre ilçe ve il millî eğitim müdürlüklerince onaylanarak Bakanlığın ilgili birimine elektronik ortamda bildirilir. Yapılan değerlendirme sonunda belirlenen kontenjan ilgili birim tarafından ilan edilir.
(3) (Ek:RG-26/3/2017-30019) Her yılın ilk il istihdam ve mesleki eğitim kurulu toplantısında, mesleki ve teknik eğitim okul ve kurumları öğrencilerinin işletmelerde mesleki eğitim ve staj kontenjanlarının belirlenmesi amacıyla ilgili meslek odalarınca okul ve kurumlarla işbirliğine yönelik konuların görüşülmesi sağlanır.
Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında grup oluşturma
MADDE 26– (1) (Değişik:RG-2/9/2020-31232) Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında 9 uncu sınıfa kayıt yaptıran ve sınıf tekrar eden öğrenciler dâhil öğrenci sayısı 10’dan az olan programlarda ve alanlarda sınıf oluşturulmaz. Bu öğrenciler, öncelikle ilgi ve istekleri dikkate alınarak diğer programlara ve alanlara yönlendirilir veya bunun gerçekleşmemesi hâlinde millî eğitim müdürlüklerince 11/9/2014 tarihli ve 29116 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Taşıma Yoluyla Eğitime Erişim Yönetmeliğinde belirtilen şartları taşıması hâlinde öğrenci taşıma uygulaması kapsamında değerlendirilir.
(2) (Değişik :RG-13/9/2014-29118) Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında sınıflara göre grup oluşturulmasında 16/6/2014 tarihli ve 2014/6459 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Millî Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumları Yönetici ve Öğretmenlerinin Norm Kadrolarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine uyulur.
(3) Aynı alanda/dalda atölye ve laboratuvar donatımı olmaması nedeniyle uygulamalı eğitimlerini işyerlerinde yapan en az 8 kişiden oluşan öğrenci grubu için okul yönetimince öğretmen görevlendirilir.
(4) (Değişik:RG-22/2/2025-32821) Mesleki Açık Öğretim Lisesi yüz yüze eğitim uygulamalarında öğrenci grup sayısıyla bir grupta yer alacak öğrenci sayısı 22/10/2024 tarihli ve 32700 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Açık Öğretim Kurumları Yönetmeliği hükümlerine göre belirlenir.
(5) (Ek:RG-26/3/2017-30019) Mesleki eğitim merkezine kayıt yaptıran öğrenci sayısının alan/dallar itibarıyla birinci fıkrada belirtilen öğrenci sayısından az olması hâlinde bu öğrenciler işletmelerdeki mesleki eğitimlerine devam ettirilir, teorik eğitimleri için il/ilçe millî eğitim müdürlüklerince eğitim ve ulaşım imkânı bulunan en yakın mesleki eğitim merkezine kayıtları nakledilir. Ancak nakil işleminin mümkün olmaması durumunda öğrenciler, grup oluşmasına esas sayıya bakılmaksızın il/ilçe millî eğitim müdürlüklerinin onayı ile kayıtlı oldukları mesleki eğitim merkezlerinde eğitimlerine devam ettirilir.
(6) (Ek:RG-2/9/2020-31232) (Mülga:RG-8/9/2023-32303)
Yurtdışından gelen Türkiye Cumhuriyeti uyruklu öğrencilerin kayıt ve nakilleri
MADDE 27– (1) Ortaöğretim kurumlarında okumakta iken çeşitli sebeplerle öğrenim görmek üzere yurtdışına giden öğrencilerden, bulundukları ülkede en az bir dönem öğrenim gören ve okulun nakil şartlarını taşıyanların nakilleri denklik belgesine göre önceki okullarına veya aynı türdeki diğer okullara yapılır. (Değişik cümle:RG-1/9/2018-30522) Öğrencinin e-Okul sisteminde bulunmayan yurtdışında eğitim gördüğü sınıf/sınıflara ait yılsonu başarı puan/puanları ile denklikle ilişkilendirildiği sınıf e-Okul sistemine işlenir. Yurtdışında eğitim gördüğü sınıflara ait yılsonu başarı puan/puanları, öğrenci velisi tarafından okul yönetimine teslim edilir ve e-Okul sistemine 100’lük puan sistemine uygun olarak işlenir.
(2) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) Yurtdışından gelen Türkiye Cumhuriyeti uyruklu öğrencilerin kayıt ve nakilleri öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonu tarafından, denklik belgelerine göre program uyumu dikkate alınarak;
a) Merkezi sınav puanı bulunmayan öğrencilerin ortaöğretim kayıt alanı içinde tercihe bağlı olarak öğrenci alan okullara yerleştirme ve nakil işlemleri dengeli bir şekilde yapılır.
b) Merkezi sınav puanı bulunan öğrencilerin yerleştirme ve nakil işlemleri ise kontenjan şartı aranmaksızın puanının yeterli olduğu okula yapılır.
(3) Bu maddenin birinci ve ikinci fıkrası kapsamında nakil ve geçiş talebi bulunan öğrencilerin nakillerinde bu Yönetmeliğin devam-devamsızlıkla ilgili hükümlerine uyulur.
(4) (Değişik:RG-26/3/2017-30019) Eğitimini yurtdışındaki ortaöğretim kurumlarında tamamlayan ancak denklik belgesine göre bazı ders ve/veya 3308 sayılı Kanun hükümlerine göre staj veya uygulamalarda eksikliği görülenlerden, bu Yönetmelik kapsamında öğrencilik şartlarını taşıyanların eksiklikleri millî eğitim müdürlüklerince ilişkilendirildikleri okul tarafından tamamlayıcı eğitim programı uygulanarak tamamlattırılır. (Değişik cümle:RG-1/9/2018-30522) Bunlardan öğrencilik şartlarını taşımayanlar hakkında (Değişik ibare:RG-2/9/2020-31232) meslek/alan/dal derslerinde işletmelerde mesleki eğitim ile ilgili hükümler, almaları gereken ortak derslerde ise sorumlulukla ilgili hükümler uygulanır.
(5) (Ek:RG-26/3/2017-30019) Yurt dışında aldıkları eğitim ile ilgili olarak mesleki eğitim merkezi programlarına denkliği yapılanlar, seviyelerine uygun program ve sınıfa alınır.
Değişim programları ve bu kapsamdaki öğrencilerin kayıt ve nakilleri
MADDE 28- (Başlığı ile Birlikte Değişik:RG-22/2/2025-32821)
(1) Kültürlerarası öğrenci değişim programlarına ilişkin esaslar şunlardır:
a) Türkiye’den yurt dışına gidecek öğrenciler, ortaöğretim süresi boyunca, bir eğitim ve öğretim yılını geçmemek şartıyla eğitim, konaklama, ulaşım ve benzeri tüm sorumlulukları velisine ait olmak üzere eğitim amaçlı olarak yurt dışına çıkabilirler.
b) Öğrencilerin, taleplerini kayıtlı bulunduğu okula gerekçeleri ve belgeleriyle birlikte yurt dışına çıkış tarihinden en az bir ay önce bildirmesi gerekir.
c) Öğrencinin bilgileri, yurt dışına çıkış tarihten itibaren beş iş günü içinde okul müdürlüğünce e-okulda ilgili bölüme işlenir.
ç) Öğrencilerin yurt dışına gidiş ve dönüş durumlarına yönelik okul/ilçe/il millî eğitim müdürlüğünce izleme ve değerlendirme işlemleri yapılır.
(2) Kültürler arası öğrenci değişim programları kapsamında yurt dışında öğrenim görmek için okuldan ayrılan öğrencilerin kayıtları okullarında saklı tutulur ve bunların durumları boş kontenjan olarak değerlendirilmez, yerlerine naklen öğrenci alınmaz. Bu öğrenciler yurda döndüklerinde yurt dışına çıktıklarında bulundukları sınıf seviyesinin bir üst sınıfına devam ederler. Bu kapsamda yurt dışında alınan öğrenim belgeleri, 9/7/2024 tarihli ve 32597 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği hükümlerine göre değerlendirilerek öğrenci başarısına yansıtılır. 12 nci sınıfta yurt dışına çıkarak eğitimini tamamlayıp gelen öğrenciler için düzenlenen denklik belgesine dayalı olarak kayıtlı olduğu okul müdürlüğünce ortaöğretim diploması düzenlenir.
(3) Kültürlerarası öğrenci değişim programları çerçevesinde Bakanlıkça uygun görülerek Türkiye’ye gelenler belirlenen okullara misafir öğrenci olarak kabul edilirler. Bu öğrencilere öğrenim süresini kapsayan öğrenim durum belgesi düzenlenir.
(4) Ülke içindeki ortaöğretim kurumları arasında öğrenci değişim programlarına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça hazırlanan kılavuzla belirlenir.
Yabancı uyruklu öğrencilerin kayıtları
MADDE 29– (1) Yabancı uyruklu öğrencilerin kayıtlarında:
a) Usulüne uygun pasaport ve öğrenim vizesi almış olmaları şartı aranır.
b) Ülkesi belli olmayan veya sığınmacı/mülteci durumundaki yabancıların çocuklarından öğrenim vizesi istenmez. Bu durumda olanların emniyet makamlarınca verilmiş en az altı ay süreli ikamet izinleri yeterli görülerek kayıt esaslarına göre kayıtları yapılır.
c) Türkiye’de çalışma ve ikametlerine izin verilen yabancıların çocuklarından öğrenim vizesi istenmez. Ancak, anne, baba veya vasisinin çalışma izni aldığını veya en az altı ay ikamet izinlerinin bulunduğunu belgelendirmeleri gerekir.
ç) Türkiye’deki yabancı misyon şefliklerinde veya uluslararası kuruluş temsilciliklerinde görevli personelin çocuklarının kayıtları için usulüne uygun pasaport almış olmaları şartı aranır.
d) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığını kazanmış olup sonradan Bakanlar Kurulundan Türk vatandaşlığından çıkma izni alarak yabancı bir devlet vatandaşlığını kazanan kişilerin ve bunların çocuklarının kayıtları yapılır.
(2) Kayıtlarda okulların kayıt ve kabul şartları ayrıca aranır.
(3) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hususlarda 14/11/2002 tarihli ve 24936 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Göçmen İşçi Çocuklarının Eğitimine İlişkin Yönetmelik ve Millî Eğitim Bakanlığı Denklik Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
(4) (Ek :RG-13/9/2014-29118) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) Yurtdışından gelen yabancı uyruklu öğrencilerin, öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonu tarafından okulların kayıt-kabul şartları, denklik belgeleri ve program uyumu dikkate alınarak;
a) Merkezi sınav puanı bulunmayan öğrencilerin ortaöğretim kayıt alanı içinde tercihe bağlı olarak öğrenci alan okullara veya mesleki eğitim merkezlerine yerleştirme ve nakil işlemleri dengeli bir şekilde yapılır.
b) Merkezi sınav puanı bulunan öğrencilerin yerleştirme ve nakil işlemleri ise kontenjan şartı aranmaksızın puanının yeterli olduğu okula yapılır.
Anadolu meslek programından Anadolu teknik programına geçiş
MADDE 30- (Mülga:RG-8/9/2023-32303)
Alan ve dala geçiş
MADDE 31– (Değişik :RG-13/9/2014-29118)
(1) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) Anadolu teknik programlarına ve merkezi sınav puanı ile öğrenci alan Anadolu meslek programı alanlarına tercihleri doğrultusunda doğrudan alana öğrenci yerleştirilir. Diğer Anadolu meslek programlarında alana yerleştirme işlemi 9 uncu sınıfta ders yılının başladığı tarihten önceki bir hafta içerisinde okullarında yapılacak alan tanıtımları ve yönlendirmeler sonucunda öğrencilerin tercihleri alınmak suretiyle ortaokul başarı puanı esas alınarak ders yılının ilk haftası içerisinde e-Okul sistemi üzerinden yapılır. Anadolu teknik ve Anadolu meslek programlarında dala yerleştirme işlemi 9 uncu sınıfın sonunda e-Okul sistemi üzerinden yapılır. 9 uncu sınıf öğrencilerine yönelik alan/dal tanıtımları ve yönlendirme faaliyetleri okul müdürlüğünce planlanır.
(2) (Değişik:RG-2/9/2020-31232) Anadolu meslek ve Anadolu teknik programlarında öğrencilerin; 9 uncu sınıf sonunda meslek eğitimindeki yetenek ve başarıları, sektörün ihtiyacı, öğrenci ve velilerin talepleri ve grup oluşturma sayıları dikkate alınarak dala geçiş işlemleri ilgili okul müdürlüğünce yapılır. Tercihlerin belli dallarda yoğunlaşması hâlinde 9 uncu sınıf yılsonu başarı puanı yüksek olanlara öncelik verilir.
(3) (Değişik:RG-14/2/2018-30332) Anadolu teknik ve Anadolu meslek programlarında, sınıf tekrar edenler dâhil, bir alanda eğitime başlanabilmesi için en az 10, bir dalda eğitime başlanabilmesi için en az 8 öğrencinin kayıtlı olması gerekir. Ancak öğrenci sayısının çeşitli nedenlerle azalması hâlinde alan ve dal eğitimine devam edilir. (Ek cümle:RG-1/9/2018-30522) Bunların ortak derslerinin eğitimi ise bir şubede olması gereken azami öğrenci sayısını geçmemek üzere aynı sınıf seviyesindeki öğrencilerle birleştirilerek yapılabilir.
(4) (Değişik:RG-16/9/2017-30182) Öğrencinin sağlık durumunun, geçmek istediği alanın öğrenimine elverişli olması gerekir. Tam zamanlı (Değişik ibare:RG-5/9/2019-30879) kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam eden özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin meslek alanı ve dalına yönlendirilmesinde öğrencilerin yetenekleri, sağlık ve engel durumları ile özellikleri dikkate alınır. Bu öğrencilerin bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) geliştirme biriminin önerisi ve öğrenci yerleştirme ve nakil komisyonunun kararı doğrultusunda alan ve dal tercihi yapmaları sağlanır.
(5) Anne ve/veya babasına ait çalışır durumda bir işyeri bulunanlar istemeleri hâlinde; işyerini ve mesleğini ilgili meslek kuruluşlarından belgelendirmeleri şartıyla (Ek ibare:RG-14/2/2018-30332) Anadolu meslek programlarında bu işyerindeki meslekle ilgili alan/dala doğrudan kayıt edilirler.
(6) (Ek:RG-26/3/2017-30019) Mesleki eğitim merkezi öğrencilerinin alan/dalı, imzalanacak sözleşme ile belirlenir ve (Değişik ibare:RG-1/9/2018-30522) e-Mesem sistemine işlenir.
Sınıf başkanlığı
MADDE 32– (1) Bir sınıfta bulunan öğrenciler, sınıf öğretmeni rehberliğinde her ders yılı için sınıf başkanı ve başkan yardımcısı seçer. Boşalan sınıf başkanlığı için aynı yolla seçim yapılır.
(2) Sınıf başkanlığına ve başkan yardımcılığına aday olacak öğrencilerde; disiplin cezası almamış olmak ve örnek davranışlara sahip olmak şartı aranır.
(3) Seçilme şartlarını kaybeden sınıf başkanı ve yardımcısı sınıf rehber öğretmeni tarafından görevden alınır.
Öğrenci nöbetleri
MADDE 33– (1) Öğrencilerin görev ve sorumluluk bilincini geliştirmek, okulun yönetim işlerine yardımcı olmalarını sağlamak amacıyla öğrencilere nöbet görevi verilir. Ancak öğrencilere personelin yapması gereken, bedeni çalışmayı gerektiren, eğitim ve öğretimle ilgisi bulunmayan görevler verilemez. Nöbet yerleri, nöbet günleri, nöbetin başlama ve bitiş saatleriyle nöbetçi öğrencilerin görevleri okul yönetimince belirlenerek duyurulur.
(2) Nöbetçi öğrenciler, nöbetçi öğretmene, nöbetçi müdür yardımcısına veya okul müdürüne bilgi vermek şartıyla yazılı ve uygulamalı sınava girerler. Öğrencilerin nöbet tuttuğu günler devamsızlıktan sayılmaz. Pansiyonlu okullarda (Ek ibare:RG-12/7/2019-30829) ara tatil, yarıyıl ve yaz tatili dışındaki hafta sonu ve diğer tatil günlerinde de nöbet görevi verilebilir.
Öğrenci velisi
MADDE 34– (1) Öğrenci velisi, öğrencinin anne, baba veya yasal sorumluluğunu üstlenen kişi olup eğitim ve öğretim süresince her öğrencinin bir velisi bulunur.
(2) Pansiyonlu okullarda yatılı öğrencilerin eğitim ve öğretimle ilgili iş ve işlemleriyle sınırlı olmak üzere, velinin yazılı iznine bağlı olarak okul yöneticilerinden birisi öğrenci velisi olarak ilişkilendirilir.
(3) 5395 sayılı Kanunun 5 inci maddesine göre hakkında bakım tedbiri kararı ya da 2828 sayılı Kanunun 22 nci maddesine göre koruma kararı alınan çocukların iş ve işlemleri kurum tarafından resmi yazı ile bildirilen kişiler tarafından yürütülür.
(4) Velisi bulunmayan yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim ve öğretimle ilgili iş ve işlemleriyle sınırlı olmak üzere emniyet müdürlüklerinin bilgisi dâhilinde milli eğitim müdürlüklerince okul yöneticileri arasından veli tayin edilir.
(5) Öğrenci velayeti konusunda anlaşmazlık hâllerinde, yargı kararına göre işlem yapılır. Velayete ilişkin yargılama sürecinin devam ettiği durumlarda ise okul kayıtları esas alınır.
İKİNCİ BÖLÜM
Geç Gelme, Devamsızlık ve İlişik Kesme
Geç gelme
MADDE 35–(Değişik :RG-13/9/2014-29118)
(1) (Değişik:RG-16/9/2017-30182) Geç gelme birinci ders saati için belirlenen süre ile sınırlıdır. Ancak her beş defa geç kalma yarım gün devamsızlıktan sayılır. Bu sürenin dışındaki geç gelmeler devamsızlıktan sayılır.
(2) Geç gelen öğrencilerin derse alınma şekli ve süresi ders yılı başında öğretmenler kurulunca kararlaştırılarak veli ve öğrencilere duyurulur.
Devam-devamsızlık ve ilişik kesme
MADDE 36– (1) Okula devam zorunludur. Veliler, öğrencilerinin okula devamını sağlamakla yükümlüdürler. Millî Eğitim Temel Kanununun 26 ncı maddesi gereğince okul yöneticileri, millî eğitim müdürleri ve mahalli mülkî idare amirleri öğrencilerin okula kayıt ve devamıyla ilgili gerekli tedbirleri alırlar.
(2) Uygulamayla ilgili olarak;
a) (Değişik:RG-1/9/2018-30522) Devamsızlık yapan öğrenciler, ders öğretmeni tarafından yoklama fişine, ilgili müdür yardımcısı tarafından da e-Okul/e-Mesem sistemine işlenir.
b)(Değişik:RG-1/7/2015-29403) Günlük toplam ders saatinin 2/3 ü ve daha fazlasına gelmeyenlerin devamsızlığı bir gün, diğer devamsızlıklar ise yarım gün sayılır.
c) (Mülga :RG-13/9/2014-29118)
(3) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) Yurt içinde ve yurtdışında, bilim, tiyatro, spor, müzik, folklor, beceri yarışması, mesleki ve benzeri eğitici-kültürel faaliyetlere ve bunların hazırlık çalışmalarına katılmasına Bakanlık, mahallî mülki amirleri ve/veya millî eğitim müdürlüklerince izin verilen öğrenciler ile Gençlik ve Spor Bakanlığınca belirlenen faaliyetin hazırlık dönemi ve organizasyon sürecine katılan öğrenciler, okula devam edemedikleri sürece faaliyet izinli sayılırlar ve bu süre devamsızlık süresine dâhil edilmez. Ancak faaliyet için verilen izinlerin toplamı bir eğitim ve öğretim yılının 2/3’ünden fazla olamaz. Yurt içindeki faaliyetlere katılan öğrencilere millî eğitim müdürlüklerince, yurtdışındaki faaliyetlere katılan öğrencilere ise Bakanlık ve/veya mahalli mülki idare amirlerince izin verilir. Bu öğrencilerin başarı durumlarının belirlenebilmesi için iki dönem puanı almış olmaları gerekir. Okul içinde veya il içinde yukarıda belirtilen izinlerin dışında okul müdürü veya görevlendirmesi hâlinde nöbetçi müdür yardımcısı tarafından verilen faaliyet izinleri devamsızlıktan sayılmaz.
(4) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) Art arda iki gün özürsüz devamsızlık yapan öğrencinin durumu posta, e-posta veya diğer iletişim araçlarıyla velisine bildirilir, veli okula davet edilerek öğrencinin durumu hakkında bilgilendirilir ve varsa özür belgesini okul yönetimine teslim etmesi istenir. Devamsızlığın 5 inci, 15 inci ve 25 inci günlerinde, kontrol kayıtlı sürekli tedaviyi ya da organ naklini gerektiren hastalığı bulunanlar, tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam eden özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler ve özel eğitim meslek liselerine kayıtlı olan öğrenciler, sosyal hizmet, emniyet ve asayiş birimlerinin resmî raporları doğrultusunda koruma ve bakım altına alınanlar ile tutuklu öğrenciler için ise ayrıca devamsızlığın 40 ıncı ve 55 inci günlerinde de tebligat yapılır, yapılan tebligat kayıt altına alınır ve öğrencinin okula devamının sağlanması istenir. Mesleki eğitim merkezi öğrencilerinin teorik ders devamsızlıklarının 2 nci, 4 üncü ve 5 inci; işletmede mesleki eğitime devamsızlıklarının ise 5 inci, 15 inci ve 25 inci günlerinde, yasal temsilcisi ve işletmeye, 18 yaşından büyükler için ayrıca kendisine bildirim yapılır. Teorik ders süresi haftada iki gün olarak uygulanan mesleki eğitim merkezi programına kayıtlı öğrencilerin teorik ders devamsızlıklarının 4, 8 ve 10 uncu günlerinde bildirim yapılır.
(5) (Değişik:RG-8/9/2023-32303) Devamsızlık süresine ilişkin hususlar şunlardır:
a) Devamsızlık süresi özürsüz 10 günü, toplamda 30 günü aşan öğrenciler, ders puanları ne olursa olsun başarısız sayılır ve durumları yazılı olarak velilerine bildirilir. Önleme, müdahale ve yönlendirme komisyonu; devamsızlık yapan ve sınıf tekrarı riski bulunan öğrenci velisini devamsızlığın 5 inci gününde okula davet eder, devamsızlık nedenlerini ortadan kaldırıcı çalışmaları iş birliği içinde yapar. Özürsüz olarak yapılan her bir devamsızlık günü, haftalık ders çizelgesinde belirtilen sosyal sorumluluk çalışmaları için öngörülen süreye bir saat olarak ayrıca eklenerek devamsızlık yapan öğrencilerin sosyal sorumluluk çalışmalarını tamamlamalarını sağlar.
b) (Değişik:RG-22/2/2025-32821) Birinci dereceden yakınını kaybeden öğrenciler için özürsüz devamsızlık süresi 10 günü geçmemek kaydıyla toplam devamsızlık süresi 40, üniversite hastaneleri, eğitim ve araştırma hastaneleri veya tam teşekküllü hastanelerde kontrol kayıtlı sürekli tedaviyi, yatarak tedaviyi ya da organ naklini gerektiren hastalığı bulunanlar, sosyal hizmet, emniyet ve asayiş birimlerinin resmî raporları doğrultusunda koruma ve bakım altına alınanlar ile tutuklu öğrencilerin özürsüz devamsızlık süresi 10 günü geçmemek kaydıyla toplam devamsızlık süresi 60, tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam eden özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler ve özel eğitim meslek liselerine kayıtlı olan öğrencilerin özürsüz devamsızlık süresi 20 günü geçmemek kaydıyla toplam devamsızlık süresi 70 gün olarak uygulanır. Tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam eden özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler ve özel eğitim meslek liselerine kayıtlı olan öğrenciler hariç olmak üzere devamsızlık sürelerini dolduran ve öğrenim hakkı bulunanlar ilgili eğitim ve öğretim yılında derslere ve işletmede mesleki eğitime devam edemez, sınavlara giremez, teşekkür, takdir, onur ve üstün başarı belgesi alamaz ve istemeleri hâlinde bu öğrencilerin kayıtları mesleki eğitim merkezi diploma programına aktarılır. Bu öğrenciler istemeleri halinde bir sonraki eğitim ve öğretim yılında önceki okulunda ayrıldıkları sınıf seviyesinden eğitimlerine devam ettirilir. Öğrenim hakkı bulunmayanlar ise veli ve öğrenci talebi de dikkate alınarak Açık Öğretim Lisesi, Mesleki Açık Öğretim Lisesi, Açık Öğretim İmam Hatip Lisesi veya mesleki eğitim merkezine yönlendirilerek kayıtları yapılır. Mesleki eğitim merkezi öğrencilerinin teorik derslere özürlü ve özürsüz devamsızlık süresi ders yılı içinde devam etmesi gereken sürenin altıda birinden, işletmede mesleki eğitimde ise 3308 sayılı Kanun hükümlerine göre kullanabileceği ücretli ve ücretsiz izin toplamından fazla olamaz. Bu fıkra kapsamında toplam devamsızlık süresinin 60 güne çıkabildiği durumlarda teorik derslere devamsızlık süresi teorik ders süresinin üçte birini geçemez. Devamsızlık süresini aşan mesleki ve teknik ortaöğretim kurumu öğrencilerinin varsa işletmeyle olan sözleşmeleri fesih edilerek sigorta çıkışları yapılır ve durumları yazılı olarak yasal temsilcisine ve işletmeye, 18 yaşından büyükler için kendisine de bildirilir. Devamsızlık nedeniyle başarısız sayılan ve öğrenim hakkı bulunan öğrenciler derslere devam edemez ve bir sonraki eğitim ve öğretim yılının başından itibaren bir işletme ile sözleşme imzalamak şartıyla okula devam ettirilir. Mesleki eğitim merkezinde öğrenim hakkı bulunmayanlardan zorunlu eğitime tabi olanlar ise veli ve öğrenci talebi de dikkate alınarak Açık Öğretim Lisesi, Mesleki Açık Öğretim Lisesi veya Açık Öğretim İmam Hatip Lisesine yönlendirilerek kayıtları yapılır.
(6) (Değişik:RG-1/7/2015-29403) Öğrencinin devamsızlığıyla ilgili velisine yapılacak tebligat işlemleri, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda posta, e-Posta ve/veya bilişim araçlarıyla yapılır.
(7) (Değişik:RG-1/7/2015-29403) Öğrencinin devamsızlık yaptığı süreye ilişkin özür belgesi veya yazılı veli beyanı, özür gününü takip eden en geç 5 iş günü içinde okul yönetimine velisi tarafından verilir ve e-Okul sistemine işlenir. Zorunlu hallerde özür belgesinin teslim süresi okul yönetimince 20 iş gününü aşmamak üzere uzatılabilir.
(8) (Değişik:RG-26/3/2017-30019) Telafi programları ile tamamlayıcı eğitim programına devam zorunludur. Öğrenciler devam etmek zorunda oldukları telafi programına ve tamamlayıcı eğitim programına ait özürlü özürsüz toplam ders saatinin en az altıda biri kadar devamsızlık yapmaları halinde, puanları ne olursa olsun başarısız sayılırlar. (Ek cümle:RG-8/9/2023-32303) Ancak, Mesleki Eğitim Merkezi Telafi Çerçeve Öğretim Programındaki öğrencilerin yapmış oldukları devamsızlık süresi, tamamlanması gereken eğitim süresine eklenir ve eğitimin başladığı tarihten itibaren bu sürenin toplamı 28 haftayı geçemez.
(9) (Ek:RG-28/10/2016-29871) (Değişik ibare:RG-12/7/2019-30829) Ara tatil, yarıyıl ve yaz tatili süresince işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilerin 3308 sayılı Kanun kapsamında kullandıkları ücretli ve ücretsiz izin süreleri devamsızlıktan sayılmaz. Ancak özürsüz devamsızlık süresi ücretsiz izin süresinden düşülür.
(10) (Ek:RG-15/11/2022-32014) Öğrencilerin eğitime erişimlerinin mümkün olmadığı mahallî mülki idare amirince tespit edilerek izinli sayılmaları hâlinde izinli sayıldıkları süre devamsızlıktan sayılmaz.